Filosoferen – Voorspellen

Al eerder schreef ik een blog over filosoferen met kinderen.

In dit blogartikel deel ik mijn ideeën over filosoferen over het onderwerp “voorspellen”.

Je kunt ook  mijn presentatie die bij onderstaande activiteiten hoort downloaden.

Mix & Ruil

Kinderen vertellen elkaar aan de hand van een kaartje hoe ze denken dat hun leven eruit ziet over …. jaar.

Filosofische vragen / stellingen

Ná bovenstaande Mix & Ruil, of gewoon als losstaande activiteit kun je de leerlingen laten filosoferen over de volgende vragen / stellingen:

• Welke dingen zijn te voorspellen?
• Welke dingen zijn voorspelbaar en welke niet?
• Waar hangt het vanaf of iets te voorspellen is?
• Ik zou graag de toekomst kunnen voorspellen.
• Als ik de toekomst zou kunnen voorspellen, dan…

Brief schrijven

Laat de kinderen een brief schrijven aan zichzelf als ze dertig jaar oud zijn. Laat ze in de brief vertellen hoe ze  zouden willen dat hun leven er dan uitziet.
Wat gaan ze met de brief doen, als hij af is?

Filosofische vragen

Nog meer vragen:

• 1. Kun je de loop van je leven voorspellen? Waar hangt het vanaf hoe je leven zal zijn?
• 2. Kun je iets doen om de voorspelling uit te laten komen?
• 3. Aan welke dingen kun je wel en aan welke dingen kun je niet iets doen om ze uit te laten komen?
• 4. Kun je het leven van anderen voorspellen? Op welke punten wel en op welke punten niet?
• 5. Hoe groot is toeval in je leven en hoe groot de rol van voorspelbare dingen? Druk dat uit in percentages.
• 6. Is je toekomst makkelijker te voorspellen, omdat je in Nederland woont? Is het in sommige landen moeilijker te voorspellen? Waarom wel of niet?

Morgen voorspellen

Laat de kinderen (eerst in twee- of drietallen) filosoferen over de volgende uitdaging / vraag.

• Beschrijf uitgebreid wat jij denkt dat er morgen allemaal gaat gebeuren, zowel op school als thuis.
• Kijk morgen aan het eind van elk dagdeel wat er van je voorspelling is uitgekomen.
• Welke dingen zijn goed te voorspellen en welke niet?

Hier nog een keer de downloads:

De kaartjes

👇

Meer inspiratie

Meer inspiratie vind je via de themapagina Filosoferen.

Wist je dat deze website (naast meer dan 1100 gratis downloads) ook een winkel heeft? Daar vind je veel lesmateriaal waarmee je structureel weken aan de slag kunt gaan. Denk aan projectboekjes rekenen-wiskunde, rekenen op tempo, woordenlijsten spelling en spelling oefenkaarten, materialen voor je Engelse les, oefenboekjes werkwoordspelling en taal en kant-en-klare projectboekjes.

In de gratis catalogus is voor bijna elk product uit de webshop minimaal één voorbeelddocument opgenomen, zodat je een goed beeld krijgt van wat je kunt verwachten. Dit helpt je om een keuze te maken en precies te weten wat je bestelt.

Meer filosoferen met kinderen:
     

Dit artikel bevat partnerlinks.

Filosoferen met kinderen? Jazeker! Al jaren filosoferen onze groepen 7 en 8 een aantal keren per jaar onder leiding van een echte filosoof. Vier keer per jaar komt deze docent een uur in de groep en laat de leerlingen nadenken en praten over de meest uiteenlopende onderwerpen. Deze lessen zijn echt cadeautjes! Kinderen denken soms zo diep na en geven prachtige antwoorden.

Waarom?

In het Praxis Bulletin themaboek  “Leren doordenken. Filosoferen met kinderen” (februari 2014) wordt de vraag “Waarom zou je gaan filosoferen met kinderen?” uitgebreid beantwoord:

• Filosoferen is kritisch nadenken.
• Filosoferen doet  een appel op alle denkvaardigheden, zoals bijvoorbeeld oorzaak-gevolgrelaties formuleren, herkennen van deel-geheelrelaties en logisch denken.
• Kinderen leren luisteren, elkaar respecteren en zich verplaatsen in de positie van een ander.
• Kinderen ontdekken hoe ze over de wereld denken, leren deze gedachten beter verwoorden en ze leren deze durven uitspreken.
• Filosoferen bevordert de taalontwikkeling. In een filosofisch gesprek moet je immers woorden geven aan je mening. Deze mening moet je vergelijken met die van een ander. Je leert dus ook  begrijpend luisteren. Wat zegt de ander nou echt, wat bedoelt hij en ben ik het met hem eens?
• Filosoferen kan een heerlijk vrij gevoel geven. Er bestaan namelijk geen foute antwoorden en je hebt er geen kennis voor nodig, alleen je hoofd. Iedereen heeft een hoofd. Of je nu dyslexie, dyscalculie of iets anders hebt.

Hoe?

Als leerkracht leid je het filosofisch gesprek met de groep. Je bent dan gespreksleider en geen  leerkracht. Fabien van der Ham geeft een aantal adviezen:

• De belangrijkste regel is: stel alleen vragen, geef zelf geen antwoorden.
• Laat niet blijken wat je van het thema / onderwerp vindt.
• Laat je eigen nieuwsgierigheid en onwetendheid zien.
• Leid het gesprek als het gaat om orde, respect voor elkaar en spreekbeurten.
• Verplicht kinderen niet tot hardop meedoen, stimuleer wel.
• Vertrouw de kinderen in hun eigen wijsheid.

En nu?

Je kunt natuurlijk een grote filosofieles plannen, maar filosofische vragen of stellingen zijn ook  te integreren binnen bestaande lessen.

• Natuur: Is het erg als een diersoort uitsterft?
• Geschiedenis: Kun je leven zonder geschiedenis?
• Aardrijkskunde: Samen is beter dan alleen.
• Muziek: Kan muziek je veranderen?

Je kunt ook af en toe een filosofische vraag behandelen.
Hier vind je een lijst met meer dan 200 filosofische / morele vragen.

Op de blog van Filosofiejuf staan veel tips en ideeën. Bovendien kun je hier een gratis startpakket aanvragen om te gebruiken in je klas.

Meer inspiratie