Tweetallen maken met deze kaartjes

Juf Angéla

Om tweetallen te maken heeft Juf Angéla deze leuke ‘match-up-kaartjes’ gemaakt.

Hoe gebruik je de kaartjes?

  • Print de kaartjes uit. Als je ze lamineert, kun je ze langer gebruiken.
  • Snijd de kaartjes over de stippellijnen.
  • Geef alle leerlingen een kaartje.
  • Kinderen zoeken de klasgenoot die de andere helft van hun plaatje heeft.

Download hier de 32 ‘match-up-kaartjes’.

kaartjes

Werken in tweetallen

In mijn groep laat ik leerlingen veel samenwerken in tweetallen. Waarom? Onder andere om deze doelen te bereiken:

  • Kinderen leren om naar elkaar te luisteren en elkaar uit te laten praten.
  • Kinderen leren de inbreng van iedere leerling te accepteren.
  • Kinderen leren om de beurt te praten.
  • Kinderen leren om materiaal met elkaar te delen.
  • Kinderen leren elkaar beter kennen.
  • Kinderen leren elkaar beter te respecteren.

Met iedereen samenwerken

Al jaren houd ik voor mezelf een matrix bij, waarin ik aangeef wie met wie heeft samengewerkt. Op die manier controleer ik of elke leerling minimaal één keer met álle klasgenoten heeft samengewerkt. Dat is namelijk mijn doel, elk schooljaar.

Zij heeft zo’n zelfde matrix gemaakt en in de klas gehangen. Haar leerlingen houden zélf bij met wie ze samenwerken. Ze vullen de matrix steeds zelf in.

De matrix van vind je hier.

Groepjes maken

In mijn groep werken we niet alleen veel in tweetallen. We werken ook veel in (tafel)groepjes. Eerder schreef ik een artikel over manieren om groepjes te maken. In dit artikel vind je er maar liefst zeven. 

 

 

Groepsvorming is meer dan de Gouden Weken

eendjes banner

Start jij na de zomervakantie met een nieuwe groep leerlingen of neem je je groep mee naar het volgende schooljaar? Hoe dan ook, je gaat met je groep (weer) alle fases van groepsvorming doormaken.

Fases van groepsvorming

Groepsvorming kent vijf fases:

1. Forming: oriënteren en (opnieuw) kennismaken met elkaar

2. Storming: strijden om invloed: de hiërarchie wordt vastgesteld

3. Norming: gemeenschappelijke normen en ongeschreven regels worden bepaald

4. Performing: samen werken in harmonie en met plezier

5. Adjourning: het einde van het schooljaar nadert

De Gouden Weken

De eerste drie fases vormen de Gouden Weken. Deze periode start op de eerste schooldag en duurt tot aan de herfstvakantie. In deze weken bouw je aan de fundering van je groep, zodat je daarna het hele schooljaar een positieve groep hebt, waarin kinderen respect hebben voor elkaar(s) verschillen en waarin hard gewerkt wordt.

De rest van het schooljaar

Er wordt veel geschreven over de Gouden Weken. Die zijn in de groepsvorming ook echt cruciaal. Maar het houdt na de herfstvakantie niet op. Het hele schooljaar blijf je werken aan de groepsvorming en de sfeer in de klas. Dat kan als je als leerkracht weet waar je op moet letten en welke activiteiten je moet inzetten op welk moment. Bovendien is het handig om te weten wanneer en waarop je kunt observeren en hoe je deze informatie gebruikt in je onderwijspraktijk.

Rollen

Wist je dat in elke positieve groep bepaalde rollen aanwezig zijn? Bijvoorbeeld kinderen die natuurlijk leiderschap vertonen. Die worden in de theorie van Van Engelen ‘gezagsdragers’ genoemd. Of kinderen die ideeën omzetten in daden: de zogenaamde ‘organisatoren’. En onmisbaar in een positieve groep is de ‘joker’.  Dat is de leerling die goed kan relativeren en graag plezier maakt.
Als je als leerkracht alle positieve en negatieve rollen kent, kun je op tijd ingrijpen als je groep een negatieve groep dreigt te worden.

Groepsvorming zichtbaar maken

Hoe zie je aan je lokaal dat jullie een groep zijn? Is dat op verschillende plaatsen zichtbaar? Denk aan een gezamenlijk kunstwerk, jullie verjaardagskalender of een matrix waarin jullie bijhouden wie met wie samenwerkt. Misschien zie je het wel aan de leuke posters of Groepsgrafieken die er hangen.

Veranderingen

Wist je dat je weer in een vorige fase terecht kan komen, als er iets verandert aan of binnen je groep? Als er een leerling verhuist of een van de leerkrachten gaat met zwangerschapsverlof, zit je even in de fase van Adjourning. Wanneer er een nieuwe leerling bijkomt, moet je (afhankelijk hoe deze leerling integreert in de groep) weer terug naar de eerste drie fases.

Echt met groepsvorming aan de slag

Ben je na het lezen van dit artikel nieuwsgierig hoe jij een positieve groep kan maken én kunt houden? Wil jij het hele schooljaar handvatten krijgen bij bovenstaande kopjes én meer? Meld je dan aan voor deze online training.

Lees hier meer over de online training Groepsvorming het jaar rond.

 

 

Dit artikel is eerder verschenen op Onderwijswereld-PO.

Brief aan de leerkracht

Wat doe jij om je leerlingen te leren kennen?

Je zou ze deze brief kunnen laten schrijven. 🙂

Er zijn twee versies. In de eerste versie staat wat de leerling moet invullen. De tweede versie is leeg. Je kunt hier zelf je onderwerpen kiezen. Of je laat de leerling helemaal vrij.

Download hier de brieven aan de leerkracht.

brief aan de leerkrach

Groepsvorming

Na de zomervakantie start je waarschijnlijk met een nieuwe groep leerlingen. Elk schooljaar maak je met je groep alle fases van groepsvorming door. Als je als leerkracht deze fases (her)kent en erop inspeelt, zul je zien dat je veel invloed kunt uitoefenen op het creëren van een fijne en positieve groep. Een groep waarin kinderen elkaar in hun waarde laten, elkaar respecteren, zelf problemen op kunnen lossen en bovenal zichzelf mogen en kunnen zijn.

1. Forming: oriënteren en (opnieuw) kennismaken met elkaar

Na de zomervakantie komen de kinderen terug op school. Ze tasten elkaar opnieuw af. Vertrouwde verhoudingen kunnen anders liggen. Je leert elkaar (opnieuw) beter kennen. Wat kan wel en wat kan niet in deze groep? Wanneer hoor je erbij? Het is belangrijk om in deze fase veel kennismakingsspelletjes te doen. Ook maak je in deze fase regels en afspraken met je klas met betrekking tot gedrag en een fijne werksfeer.

2. Storming: strijden om invloed: de hiërarchie wordt vastgesteld

Als de grenzen binnen de groep duidelijk zijn, gaan kinderen op zoek naar erkenning en zoeken ze naar hun eigen positie in de groep. Eerst voorzichtig, aftastend en later met meer nadruk. In deze fase worden vaak de leiders bepaald en worden er subgroepjes gevormd. Soms zorgt dit voor spanningen en strijd. Het is belangrijk dat je dit laat gebeuren en dat je laat zien op welke manieren leerlingen deze conflicten kunnen oplossen.

3. Norming: gemeenschappelijke normen en ongeschreven regels worden bepaald

In deze fase zie je dat met name de leiders bepalen wat de ongeschreven regels zijn. Zij doen dit soms onbewust en soms bewust. Het is belangrijk dat je als leerkracht samen de klassenregels opstelt. Laat eerst alle leerlingen meedenken. Laat ze vervolgens samen in gesprek gaan. Maak een document dat bijvoorbeeld heet ‘Zó willen we het in onze klas’. Formuleer de regels positief en vermijd zoveel mogelijk het woord ‘niet’.

4. Performing: samen werken in harmonie en met plezier

Deze fase is de langste fase van het schooljaar en begint rond de herfstvakantie. De fase duurt tot de laatste weken van het schooljaar. De leerlingen en leerkracht(en) kennen elkaar inmiddels behoorlijk goed. Ze waarderen elkaar en hebben respect voor elkaar. Dit zorgt ervoor dat iedereen met elkaar op een prettige manier kan samenwerken.

5. Adjourning: het einde van het schooljaar nadert

In deze fase is de zomervakantie in zicht. Sommige leerlingen vinden de groepsregels misschien niet meer zo belangrijk. In bepaalde gevallen valt de groep uiteen. Denk maar aan groep 8, groep 2, of klassen waar de kinderen gehusseld worden.

Wil jij ook meer kennis van groepsvorming en wil jij ook een positieve groep creëren?
Meld je dan aan voor deze online training.

Dit artikel is ook verschenen in het grote vakantieboek van Onderwijswereld-PO.
Ook ontvangen? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief.

fb afbeelding