Groepsvorming

Na de zomervakantie start je waarschijnlijk met een nieuwe groep leerlingen. Elk schooljaar maak je met je groep alle fases van groepsvorming door. Als je als leerkracht deze fases (her)kent en erop inspeelt, zul je zien dat je veel invloed kunt uitoefenen op het creëren van een fijne en positieve groep. Een groep waarin kinderen elkaar in hun waarde laten, elkaar respecteren, zelf problemen op kunnen lossen en bovenal zichzelf mogen en kunnen zijn.

1. Forming: oriënteren en (opnieuw) kennismaken met elkaar

Na de zomervakantie komen de kinderen terug op school. Ze tasten elkaar opnieuw af. Vertrouwde verhoudingen kunnen anders liggen. Je leert elkaar (opnieuw) beter kennen. Wat kan wel en wat kan niet in deze groep? Wanneer hoor je erbij? Het is belangrijk om in deze fase veel kennismakingsspelletjes te doen. Ook maak je in deze fase regels en afspraken met je klas met betrekking tot gedrag en een fijne werksfeer.

2. Storming: strijden om invloed: de hiërarchie wordt vastgesteld

Als de grenzen binnen de groep duidelijk zijn, gaan kinderen op zoek naar erkenning en zoeken ze naar hun eigen positie in de groep. Eerst voorzichtig, aftastend en later met meer nadruk. In deze fase worden vaak de leiders bepaald en worden er subgroepjes gevormd. Soms zorgt dit voor spanningen en strijd. Het is belangrijk dat je dit laat gebeuren en dat je laat zien op welke manieren leerlingen deze conflicten kunnen oplossen.

3. Norming: gemeenschappelijke normen en ongeschreven regels worden bepaald

In deze fase zie je dat met name de leiders bepalen wat de ongeschreven regels zijn. Zij doen dit soms onbewust en soms bewust. Het is belangrijk dat je als leerkracht samen de klassenregels opstelt. Laat eerst alle leerlingen meedenken. Laat ze vervolgens samen in gesprek gaan. Maak een document dat bijvoorbeeld heet ‘Zó willen we het in onze klas’. Formuleer de regels positief en vermijd zoveel mogelijk het woord ‘niet’.

4. Performing: samen werken in harmonie en met plezier

Deze fase is de langste fase van het schooljaar en begint rond de herfstvakantie. De fase duurt tot de laatste weken van het schooljaar. De leerlingen en leerkracht(en) kennen elkaar inmiddels behoorlijk goed. Ze waarderen elkaar en hebben respect voor elkaar. Dit zorgt ervoor dat iedereen met elkaar op een prettige manier kan samenwerken.

5. Adjourning: het einde van het schooljaar nadert

In deze fase is de zomervakantie in zicht. Sommige leerlingen vinden de groepsregels misschien niet meer zo belangrijk. In bepaalde gevallen valt de groep uiteen. Denk maar aan groep 8, groep 2, of klassen waar de kinderen gehusseld worden.

Wil jij ook meer kennis van groepsvorming en wil jij ook een positieve groep creëren?
Meld je dan aan voor deze online training.

Dit artikel is ook verschenen in het grote vakantieboek van Onderwijswereld-PO.
Ook ontvangen? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief.

fb afbeelding

Een postvak voor elke leerling

Maandag 11 mei zien we de leerlingen weer!

Nou ja, de helft van de groep dan. En de andere helft de dag erna.

Om de twee halve groepen toch met elkaar te kunnen laten communiceren geef ik elke leerling een postvakje.

postvakjes rechthoek

Hiervoor gebruik ik koffiefilters. Maar je kunt ook enveloppen gebruiken. Of kinderen ontwerpen er zelf een.

Ik gebruik één prikbord waarop ik alle postvakjes prik.

Het is de bedoeling dat de kinderen van shift 1 een briefje schrijven aan (een aantal van de) kinderen van shift 2 en andersom.

Over één ding moet ik nog overleggen met mijn leerlingen: Hoe zorgen we ervoor dat iedereen ongeveer evenveel post krijgt?

Welke ideeën hebben jullie hierbij? Laat ze achter in de reacties. 🙂

 

Review: KLASSEpraat

Zoals jullie weten, doe ik in mijn groep veel aan groepsvorming.

KLASSEpraat kan hier zeker voor ingezet worden.

Klassepraat logo                 Klassepraat foto

KLASSEpraat bestaat uit een mooie, stevige plastic pot. De pot is gevuld met ruim 100 kleurrijke kaartjes met daarop leuke, persoonlijke, uitdagende en soms diepzinnige vragen.

Alle vragen zorgen ervoor dat leerlingen elkaar (nog) beter leren kennen. Hierdoor ontstaat er meer verbinding in de groep. Het is immers bewezen kinderen vriendelijker met elkaar omgaan, als ze elkaar beter kennen.

Je kunt KLASSEpraat op verschillende manieren gebruiken:
* in de kring
* als tussendoortje
* als start of afsluiting van de dag
* als “vraag van de dag”
* als titel voor een stelopdracht
* voor interviews met elkaar
* in de werkvorm Mix & Ruil
* in de werkvorm Schud & Pak

Mijn mening
De pot en vraagkaartjes van KLASSEpraat zien er goed en stevig uit. Ik word al blij als ik het vrolijke logo zie! 😊
De kaarten zijn heel goed bruikbaar en goed op niveau. Wat ik sterk vind is de variatie in vragen. Sommige zijn grappig en andere zijn heel serieus. Voor sommige vragen moet je heel praktisch nadenken en voor andere kun je juist je fantasie gebruiken. Sommige kaarten vragen om een kort en bondig antwoord en bij andere kun je lekker uitweiden. KLASSEpraat krijgt in mijn lokaal een vaste plek!

Je kunt KLASSEpraat aanschaffen voor € 34,95 op de website van Klassepraat.
Er bestaat een KLASSEpraat voor de onderbouw, middenbouw, bovenbouw én het leerkrachtenteam.

Dit blogartikel bevat opgestuurde producten, maar het maakt de review niet minder eerlijk.

Geheime vriend(in)

Deze activiteit zet ik twee keer per jaar in: in De Gouden Weken (net na de zomervakantie) en in de Zilveren Weken (net na de kerstvakantie).

De activiteit in het kort
Iedereen trekt een briefje met de naam van een klasgenoot. Jij bent gedurende een bepaalde tijd zijn/haar beste vriendin. Na die tijd raden we wie onze beste vriend/vriendin was.

secret friend2_

De activiteit uitgebreid uitgelegd

We beginnen met te brainstormen over “aardig zijn”. Wat kun je allemaal doen, als je aardig wilt zijn voor iemand? Wat levert aardig zijn op voor jezelf en de ander? Wanneer vind jij iemand aardig?

Vervolgens leg ik de activiteit “Geheime vriend(in)” uit.

Iedereen zet zijn/haar naam op een briefje.  Je kunt er nog meer op laten schrijven. Denk aan: lievelingsdier, lievelingskleur, lievelingslied, enzovoort. Dit kan het voor de ander gemakkelijker maken om iets aardigs te doen.

We trekken de briefjes. Nu ziet iedereen van wie hij/zij de geheime beste vriend(in) is.
Ook bepalen we nu hoe lang de activiteit duurt. Ik doe het meestal vier tot vijf dagen.

Nu maken we nog een lijstje met voorbeelden van aardige dingen die we in deze periode kunnen doen. Ook bespreken we hoe je dingen kunt aanpakken, als je elkaar niet zo goed kent. Bovendien bepalen we wat we doen, als iemand ziek is.

secret friend

Afbeeldingen: Freepik

 

Vond je dit nuttig? 😊
Deel het dan op jouw favoriete Socials(s). ⬇️

Elke dag een ander tussendoortje.

Tussendoortjes zijn leuk voor de klas en erg nuttig! Ze zorgen namelijk voor een break, zodat je leerlingen daarna weer geconcentreerd aan het werk kunnen. Ook dragen ze bij aan de groepsvorming. Bovendien kun jij als leerkracht tijdens zo’n tussendoortje observeren hoe de leerlingen (op elkaar)  reageren.

Wil je in het nieuwe jaar elke dag een ander tussendoortje inzetten in je onderwijspraktijk?

Met deze kalender lukt dat zeker!
Elke dag van de maand januari staat een andere tussendoortje gepland.
Dagen onderling ruilen mag. 😊

kalender met tussendoortjes januari 2020

Kalender gemist?

Download dan de Bingo. 😊

Deze afbeelding heeft een leeg alt-atribuut; de bestandsnaam is Bingo-met-tussendoortjes.png

Als je op een tussendoortje klikt, open je de blog met een uitgebreidere omschrijving.

Probeer het eens: elke dag een ander tussendoortje.
Kijk wat je opvalt bij je leerlingen. 😊

Laat je me weten hoe het is gegaan?

Vond je dit nuttig? 😊
Deel het dan op jouw favoriete Socials(s). ⬇️

Laat je leerlingen met ál hun klasgenoten samenwerken.

Zoals ik al eerder schreef, laat ik mijn leerlingen veel samenwerken in tweetallen.
Lees hier verder …

Al jaren houd ik voor mezelf een matrix bij, waarin ik aangeef wie met wie heeft samengewerkt. Op die manier controleer ik of elke leerling minimaal één keer met álle klasgenoten heeft samengewerkt. Dat is namelijk mijn doel, elk schooljaar.

Nu zag ik bij mijn collega Richelle het volgende:

matrix_ afbeelding.png

Zij heeft zo’n zelfde matrix gemaakt en in de klas gehangen. Haar leerlingen houden zélf bij met wie ze samenwerken. Ze vullen de matrix steeds zelf in.

Mijn voornemen voor 2020:
Deze matrix in de klas ophangen en het de kinderen zelf laten invullen.
Twee voordelen: ik hoef niet meer zelf in te vullen én kinderen kiezen bewust verschillende kinderen om mee samen te werken.
Let op: als twee leerlingen samengewerkt hebben, wordt dat twee keer ingevuld. Leerling 1 werkt samen met leerling 2 én andersom. 😊

Download hier de matrix.
Je kunt kiezen uit de matrix met namen, met leerlingnummers, of leeg.

Met dank aan mijn collega Richelle van der Vegt. 🙂

Vond je dit nuttig? 😊
Deel het dan op jouw favoriete Socials(s). ⬇️