Biologie in groep 7 en 8: gratis lesmateriaal en ideeën voor je lessen

Gastblog door Cees Mulder, biologiedocent en maker van MijnBiologie.nl

Waarom gaat je hart sneller kloppen als je rent? Hoe groeit een plant? En wat gebeurt er eigenlijk met die boterham nadat je hem hebt doorgeslikt?

In groep 7 en 8 stellen leerlingen volop vragen waar je een mooie biologieles van kunt maken. Maar geschikt lesmateriaal zoeken kost soms behoorlijk wat tijd. Gelukkig hoeft dat niet altijd!

Op MijnBiologie.nl vind je uitleg, samenvattingen en verschillende oefeningen over onderwerpen als dieren, planten, voeding en het menselijk lichaam. De website is oorspronkelijk ontwikkeld voor het voortgezet onderwijs, maar ook in de bovenbouw van de basisschool kun je er goed mee aan de slag.

Brugklasmateriaal in groep 7 en 8?

Dat klinkt misschien als een flinke stap. Toch sluiten veel onderwerpen uit de brugklas goed aan bij wat leerlingen in groep 7 en 8 bezighoudt.

Misschien werk je aan een thema over het menselijk lichaam, zoek je extra materiaal voor wereldoriëntatie of heb je leerlingen die graag meer willen weten over de natuur.

Dan is het handig als er al uitleg en oefenmateriaal klaarstaan.

MijnBiologie sluit aan bij de biologiemethoden Biologie voor Jou en Nectar. Je hoeft deze methoden niet te gebruiken om met de website te werken.

Kies vooral een onderwerp dat past bij jouw leerlingen en de doelen van je les. Je hoeft geen volledig hoofdstuk te behandelen. Een korte uitleg of één passende oefening kan al voldoende zijn.

Begin met een vraag uit de klas

Een biologieles hoeft niet ingewikkeld te zijn. Begin bijvoorbeeld met een vraag die leerlingen nieuwsgierig maakt.

Laat kinderen een minuut op hun plaats bewegen. Vraag ze daarna om hun hartslag te voelen.

  • Wat merk je aan je hartslag?
  • Wat verandert er nog meer in je lichaam?
  • Waarom zou je lichaam zo reageren?

Laat leerlingen eerst zelf nadenken en hun ideeën delen. Bekijk daarna samen een uitleg of samenvatting over het onderwerp.

Op MijnBiologie vind je verschillende manieren om de lesstof te oefenen. Denk aan flashcards, invuloefeningen, kruiswoordpuzzels en opdrachten waarbij leerlingen begrippen koppelen of onderdelen benoemen.

Zo kun je een onderwerp op verschillende manieren laten terugkomen.

Een biologieles over voeding: zo pak je het aan

Werk je aan een thema over voeding of het menselijk lichaam? Dan kun je bijvoorbeeld een les geven over de spijsvertering.

Stap 1. Haal voorkennis op

Stel de vraag: Wat gebeurt er met een boterham nadat je hem hebt doorgeslikt?

Laat leerlingen de route van de boterham door hun lichaam tekenen. Ze mogen daarbij opschrijven welke organen volgens hen een rol spelen.

Stap 2. Bekijk samen de uitleg

Gebruik de gratis samenvatting over het verteringsstelsel op MijnBiologie.

Bespreek de belangrijkste organen en hun functies. Laat leerlingen hun eerste tekening erbij houden.

Stap 3. Laat leerlingen oefenen

Kies een passende oefening waarin leerlingen bijvoorbeeld organen benoemen of begrippen aan de juiste uitleg koppelen.

Laat ze niet alleen het goede antwoord geven, maar ook uitleggen waarom dat antwoord klopt.

Stap 4. Kijk terug op de eerste tekening

Laat leerlingen hun oorspronkelijke tekening opnieuw bekijken.

Wat klopt er al? Wat zouden ze veranderen? Welke nieuwe informatie kunnen ze toevoegen?

Zo maak je zichtbaar wat leerlingen tijdens de les hebben geleerd.

Gratis biologiemateriaal om direct uit te proberen

Wil je zelf ontdekken hoe MijnBiologie werkt? Dan kun je met deze twee voorbeelden beginnen.

1. Het verteringsstelsel

In deze gratis samenvatting lezen leerlingen hoe voedsel door het lichaam gaat en welke organen daarbij een rol spelen.

Bekijk de samenvatting over het verteringsstelsel

2. Organen van dieren

Bij deze gratis paragraaf vind je uitleg en verschillende oefenvormen bij elkaar. Je kunt zelf kiezen welke opdrachten geschikt zijn voor jouw groep.

Bekijk de les en oefeningen over organen van dieren

Je kunt het materiaal klassikaal gebruiken op het digibord, maar leerlingen kunnen ook zelfstandig met een passende oefening aan de slag.

Zelfstandig werken en extra uitdaging

Ook tijdens de weektaak kun je MijnBiologie inzetten.

Laat leerlingen bijvoorbeeld een samenvatting lezen en daarna een paar vragen beantwoorden. Of geef ze een opdracht waarbij ze begrippen moeten koppelen aan de juiste betekenis.

Voor leerlingen die meer uitdaging aankunnen, kun je een verdiepende opdracht kiezen.

Laat ze daarna aan een klasgenoot uitleggen wat ze hebben geleerd.

Want een antwoord herkennen is iets anders dan begrijpen waarom iets zo werkt. Door leerlingen hun uitleg te laten verwoorden, ontdek je beter wat ze al begrijpen en waar ze nog hulp bij nodig hebben.

Oefenen met een spelelement

Op MijnBiologie kunnen leerlingen tijdens het oefenen ook punten verdienen. Deze punten heten BioXP. Leerlingen kunnen daarmee een hoger niveau bereiken.

Daarnaast kunnen ze DNA verzamelen waarmee ze dieren vrijspelen voor hun eigen dierenverzameling.

Dat geeft het oefenen een speels karakter en kan leerlingen stimuleren om nog een opdracht te proberen.

Natuurlijk blijft het belangrijk om te controleren of leerlingen de lesstof begrijpen. Bespreek daarom regelmatig de antwoorden en laat leerlingen uitleggen hoe ze tot hun antwoord zijn gekomen.

Je kunt ook klassikaal oefenen, bijvoorbeeld met een gezamenlijke digitale toets. Laat leerlingen eerst zelf nadenken en bespreek daarna de verschillende antwoorden.

Juist een fout antwoord kan een interessant gesprek opleveren!

Handig voor de leerkracht

MijnBiologie biedt ook mogelijkheden voor leerkrachten en docenten.

Met een docentenaccount kun je onder andere klassen beheren, opdrachten klaarzetten en de voortgang van leerlingen bekijken. Ook zijn er mogelijkheden om digitale toetsen af te nemen.

Maar je hoeft natuurlijk niet meteen alle functies te gebruiken.

Begin gerust met één samenvatting of oefening op het digibord. Kijk daarna welke andere onderdelen voor jouw groep interessant zijn.

Voor leerlingen in groep 8 kan het bovendien een leuke kennismaking zijn met de manier waarop ze straks in de brugklas met biologie aan de slag gaan.

Wat is gratis op MijnBiologie?

Een groot deel van het materiaal kun je gratis bekijken en uitproberen.

  • Alle samenvattingen zijn gratis te lezen.
  • De eerste paragraaf van ieder hoofdstuk is gratis toegankelijk, inclusief de bijbehorende oefeningen.
  • Bij verschillende andere oefeningen kunnen leerlingen alvast een deel uitproberen.
  • Leerkrachten en docenten kunnen een gratis docentenaccount aanvragen.

Voor volledige toegang tot alle reguliere paragrafen en oefeningen hebben leerlingen een betaald abonnement nodig.

Een gratis docentenaccount betekent dus niet automatisch dat leerlingen ook volledige toegang hebben.

Nieuwsgierig geworden?

Naast mijn werk als biologiedocent ontwikkel ik al jaren materiaal voor MijnBiologie.nl. Wat ooit begon als een website voor mijn eigen leerlingen, is inmiddels uitgegroeid tot een uitgebreide digitale leeromgeving.

Ik vind het vooral leuk als het materiaal dat ik voor mijn eigen lessen maak, ook in andere klassen van pas komt.

Dus probeer gerust eens een onderwerp uit waar jouw leerlingen nieuwsgierig naar zijn. Misschien ontdek je wel een nieuwe manier om biologie een plek te geven in je lessen!

Wil je meer weten of een gratis docentenaccount aanvragen? Neem dan gerust contact met mij op via MijnBiologie.nl.

Cees Mulder
Biologiedocent en ontwikkelaar van MijnBiologie.nl

Lootjes trekken in de klas? Zo regel je het eenvoudig online!

Dit artikel is een gastbijdrage van Laurens van Happy Giftlist. Happy Giftlist biedt een gratis online tool waarmee je lootjes kunt trekken voor onder andere Sinterklaasvieringen in de klas

Lootjes trekken hoort voor veel leerlingen bij Sinterklaas. Vooral in de bovenbouw kijken leerlingen ernaar uit om een surprise te maken, een gedicht te schrijven en een cadeautje voor een klasgenoot te kopen.

Maar lootjes trekken met briefjes gaat niet altijd even soepel. Een leerling trekt zijn eigen naam, er raakt een briefje kwijt of iemand weet niet wat zijn klasgenoot leuk vindt.

Gelukkig kan het ook anders! Met Happy Giftlist kun je het lootjes trekken voor je klas online regelen. Het is gratis en ouders hoeven geen account aan te maken.

Laurens van Happy Giftlist legt uit hoe het werkt.

Stap 1. Zet het lootjes trekken klaar

Ga naar Lootjes trekken in de klas en kies voor ‘Iedereen schrijft zich in via een link’.

Vervolgens vul je een aantal gegevens in:

  • Titel: bijvoorbeeld ‘Lootjes trekken groep 7’.
  • Budget: spreek een vast bedrag af dat voor alle gezinnen haalbaar is.
  • Beschrijving: geef aan of de leerlingen ook een surprise en een gedicht maken.
  • Datum: kies de dag waarop jullie de surprises en cadeautjes uitpakken.

Doe je als leerkracht zelf niet mee? Vink dan ‘Ik doe zelf ook mee’ uit.

Stap 2. Deel de link met ouders

Je krijgt één link die je eenvoudig kunt delen via de ouderapp of de WhatsApp-groep van de klas.

Ouders vullen de naam van hun kind en hun eigen e-mailadres in. Ook kunnen ze een paar cadeauwensen toevoegen. Zo weet degene die het lootje trekt wat zijn of haar klasgenoot leuk vindt.

Handig: leerlingen hebben zelf geen telefoon of e-mailadres nodig. Ouders hoeven ook geen account aan te maken.

Op de website staat bovendien een voorbeeldbericht dat je direct kunt gebruiken voor de oudergroep. Je vindt er ook een herinneringsbericht voor ouders die hun kind nog niet hebben aangemeld.

Als organisator kun je zien welke leerlingen zich hebben ingeschreven. Zo houd je eenvoudig bij of iedereen die wil meedoen op de lijst staat.

Stap 3. Trek de lootjes

Heeft iedereen zich ingeschreven? Dan is het tijd om de lootjes te trekken!

Voordat je begint, kun je aangeven welke leerlingen elkaar niet mogen trekken. Denk bijvoorbeeld aan broers en zussen of een tweeling in dezelfde klas.

Klik vervolgens op ‘Nu trekken’.

Iedere ouder ontvangt een e-mail met de naam van de leerling die zijn of haar kind heeft getrokken. In die mail staat ook een link naar het verlanglijstje van die leerling.

Zo blijft het voor de leerlingen een verrassing wie hun naam heeft getrokken!

Is een ouder de e-mail kwijtgeraakt? Geen probleem. Als organisator kun je terugvinden wie welk lootje heeft getrokken.

Hoe zit het met de privacy?

Bij het gebruik van een digitale tool is het belangrijk om te weten wat er met persoonsgegevens gebeurt.

Volgens Happy Giftlist gebruikt het bedrijf de namen en e-mailadressen alleen voor het organiseren van de trekking. De gegevens worden niet verkocht of gebruikt voor reclame. Ouders die zonder account meedoen, ontvangen ook geen nieuwsbrief.

De gegevens blijven bewaard zolang de trekking bestaat. Verwijder je de trekking na Sinterklaas? Dan verdwijnen de gegevens direct uit het actieve systeem en binnen 30 dagen uit de back-ups. Happy Giftlist geeft aan dat de gegevens op servers binnen de Europese Unie staan.

Liever geen e-mailadressen van ouders gebruiken? Je kunt als leerkracht ook zelf de leerlingen invoeren. In dat geval zijn alleen voornamen voldoende en hoef je geen e-mailadressen op te geven.

Controleer wel altijd of het gebruik van deze digitale tool past binnen de privacyafspraken van jouw school.

Vijf handige tips voor lootjes trekken in de klas

1. Spreek een duidelijk budget af. Kies een klein bedrag dat voor alle gezinnen haalbaar is. Zo houd je het voor iedereen leuk.

2. Maak vooraf duidelijke afspraken. Moeten leerlingen een surprise maken? Hoort er een gedicht bij? En wanneer moeten de cadeautjes klaar zijn? Laat ouders dit op tijd weten.

3. Denk aan leerlingen die niet meedoen. Deelname aan een Sinterklaasactiviteit is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Bespreek vooraf hoe je ervoor zorgt dat ook deze leerlingen een fijne dag hebben.

4. Geef leerlingen tijd om iets te maken. Niet ieder gezin heeft thuis evenveel tijd of materialen om een surprise te knutselen. Je kunt bijvoorbeeld ook tijdens een creatieve les tijd vrijmaken voor de surprises.

5. Spreek af hoe de cadeautjes worden ingeleverd. Laat leerlingen een kaartje met de naam van de ontvanger aan hun cadeau hangen. Zo voorkom je verwarring op de dag van het uitpakken.

Gratis printables voor Sinterklaas

Trek je liever op de ouderwetse manier lootjes? Of wil je de digitale trekking combineren met een verlanglijstje op papier?

Happy Giftlist heeft ook een aantal gratis printables gemaakt:

  • Verlanglijstjes: leerlingen kunnen opschrijven wat ze leuk vinden.
  • Lootjes om uit te knippen: voor als je de namen toch liever uit een hoed of bak trekt.
  • Cadeaulabels: met ruimte voor ‘Voor’ en ‘Van’.

Je vindt ze allemaal op de pagina met gratis printables voor lootjes trekken.

Klaar voor het Sinterklaasfeest!

Of je nu digitaal lootjes trekt of gewoon met briefjes werkt: het belangrijkste is natuurlijk dat leerlingen plezier hebben in het maken van iets leuks voor een ander.

Met duidelijke afspraken, een haalbaar budget en een beetje voorbereiding maak je er samen een gezellige Sinterklaasperiode van!

Veel plezier met lootjes trekken! 🎁

Dit artikel is een gastbijdrage van Laurens van Happy Giftlist. Happy Giftlist biedt een gratis online tool waarmee je lootjes kunt trekken voor onder andere Sinterklaasvieringen in de klas

Teken wat je leest in het thema Sinterklaas

Op zoek naar een leuke Sinterklaasactiviteit waarmee je leerlingen ook meteen laat oefenen met begrijpend lezen? Met deze gratis download van juf Shannon combineren leerlingen lezen, kleuren, nauwkeurig werken en samenwerken.

Leerlingen lezen korte opdrachten en voeren deze uit op een Sinterklaastekening. Ze kleuren bijvoorbeeld de mijter van Sinterklaas, versieren cadeautjes en geven verschillende onderdelen van de tekening de juiste kleur.

Een leuke activiteit voor de Sinterklaasperiode, zonder uitgebreide voorbereiding. Je print de werkbladen en je leerlingen kunnen aan de slag!

Begrijpend lezen oefenen met Sinterklaas

Begrijpend lezen hoeft niet altijd te bestaan uit een tekst met vragen. Je kunt leerlingen ook laten oefenen met het lezen en uitvoeren van instructies.

Bij Teken wat je leest lezen leerlingen korte opdrachten. Vervolgens voeren ze deze uit op een tekening.

Denk bijvoorbeeld aan:

  • Kleur de staf van Sinterklaas geel of goud.
  • Maak de wortels oranje en kleur de bovenkant groen.
  • Kleur het kleine cadeautje blauw en het lint paars.
  • Geef Sinterklaas een rode mantel.

Dat lijkt misschien eenvoudig, maar leerlingen moeten wel goed lezen. Welk onderdeel moeten ze kleuren? Welke kleur hoort daarbij? En wanneer mogen ze zelf iets kiezen?

Zo oefenen leerlingen op een speelse manier met nauwkeurig lezen, informatie begrijpen en instructies uitvoeren.

Gratis Sinterklaaswerkbladen: wat zit er in de download?

De download van juf Shannon bestaat uit zeven pagina’s met verschillende teken- en kleuropdrachten.

1. Teken wat je leest: drie Sinterklaastekeningen

De eerste opdrachten bestaan uit drie verschillende Sinterklaastekeningen met bijbehorende leesinstructies.

Leerlingen kleuren onder andere een schoen met cadeautjes, Sinterklaas met zijn staf en een tekening met verschillende cadeautjes.

Bij iedere tekening lezen ze welke onderdelen ze moeten inkleuren en welke kleuren ze daarvoor gebruiken.

Soms krijgen leerlingen een duidelijke opdracht. Op andere momenten mogen ze zelf een kleur kiezen.

Bij een van de tekeningen krijgen leerlingen bovendien de opdracht om zelf nog iets te tekenen dat met Sinterklaas te maken heeft.

Zo combineren ze nauwkeurig lezen met een beetje eigen creativiteit.

2. Zelf leesopdrachten bedenken

De download bevat ook een opdracht waarbij leerlingen zelf de instructies bedenken.

Op het werkblad staat een grote schoen met onder andere een cadeautje, een knuffelbeer en een zuurstok.

Leerlingen bedenken zelf welke kleuren de verschillende onderdelen moeten krijgen.

Ze kunnen hun instructies opschrijven of aan een maatje vertellen.

Hiermee draaien ze de opdracht om. In plaats van alleen aanwijzingen uit te voeren, moeten ze zelf duidelijke instructies formuleren.

Dat vraagt om precies taalgebruik. Want begrijpt een ander ook wat jij bedoelt?

3. Duo-tekening: goed luisteren en samenwerken

De laatste opdracht is een duo-tekening.

Op het werkblad staan allerlei afbeeldingen die bij Sinterklaas passen, zoals cadeautjes, schoenen, wortels, Sinterklaas en zijn staf.

Twee leerlingen gaan met hun ruggen tegen elkaar zitten of zetten een boek tussen zich in.

De opdracht? Probeer allebei dezelfde tekening op dezelfde manier in te kleuren, zonder bij elkaar te kijken!

Daarvoor moeten leerlingen goed overleggen, duidelijke aanwijzingen geven en aandachtig luisteren.

Een leuke samenwerkingsopdracht waarbij leerlingen ontdekken hoe belangrijk duidelijke communicatie is.

Welke vaardigheden oefenen leerlingen?

Met deze Sinterklaaswerkbladen werken leerlingen aan verschillende vaardigheden.

  • Begrijpend lezen: Leerlingen halen informatie uit korte, geschreven instructies en passen die toe.
  • Nauwkeurig werken: Leerlingen letten op details en controleren of ze alle aanwijzingen hebben uitgevoerd.
  • Mondelinge taalvaardigheid: Bij de duo-opdracht oefenen leerlingen met duidelijk vertellen, luisteren en doorvragen.
  • Samenwerken: Leerlingen overleggen en proberen samen hetzelfde resultaat te bereiken.
  • Creatief denken: Bij de open opdrachten bedenken leerlingen zelf kleuren, aanvullingen en instructies.

Zo gebruik je de Sinterklaaswerkbladen in de klas

Je kunt de opdrachten op verschillende manieren inzetten.

Als zelfstandige verwerking

Laat leerlingen een werkblad kiezen. Ze lezen de instructies en kleuren de tekening zelfstandig in. Een fijne activiteit voor tijdens een zelfstandig werkmoment.

Als extra oefening bij begrijpend lezen

Gebruik de werkbladen om te oefenen met het nauwkeurig lezen van instructies. Laat leerlingen eerst belangrijke woorden onderstrepen. Denk aan kleuren, onderdelen en plaatsaanduidingen zoals links en rechts.

Als samenwerkingsopdracht

Laat leerlingen in tweetallen de duo-tekening maken. Bespreek daarna welke aanwijzingen goed werkten en welke niet duidelijk genoeg waren.

Als extra uitdaging

Laat leerlingen zelf nieuwe instructies schrijven bij een van de tekeningen. Wissel de opdrachten uit en laat een klasgenoot ze uitvoeren.

Zo oefenen leerlingen niet alleen met lezen, maar ook met het schrijven van duidelijke instructies.

Extra tip: laat leerlingen hun werk controleren

Wil je nog iets meer uit de activiteit halen? Laat leerlingen na afloop hun eigen werk nakijken.

Stel bijvoorbeeld deze vragen:

  • Heb je alle opdrachten uitgevoerd?
  • Welke instructie vond je lastig?
  • Heb je weleens iets opnieuw moeten lezen?
  • Wat hielp jou om de opdrachten goed uit te voeren?
  • Wat zou je de volgende keer anders aanpakken?

Door kort terug te kijken, help je leerlingen bewuster te worden van hun aanpak.

Contact met juf Shannon

Wil je juf Shannon iets vragen of wil je haar een compliment geven? Je vindt haar op Instagram via @juf.shannon en op Facebook via de groep Juf.Shannon.

Download

Download hier de zeven pagina’s met kleurplaten en bijbehorende leesopdrachten, opdrachten waarbij leerlingen zelf instructies bedenken en de duo-tekening.

✨

🎁

Teken wat je leest in het thema Sinterklaas

✨

Meer inspiratie?

Meer inspiratie en downloads vind je op de themapagina Sinterklaas.

Wist je dat deze website (naast meer dan 1100 gratis downloads) ook een winkel heeft? Daar vind je veel lesmateriaal waarmee je structureel weken aan de slag kunt gaan. Denk aan projectboekjes rekenen-wiskunde, rekenen op tempo, woordenlijsten spelling en spelling oefenkaarten, materialen voor je Engelse les, oefenboekjes werkwoordspelling en taal en kant-en-klare projectboekjes.

In de gratis catalogus is voor bijna elk product uit de webshop minimaal één voorbeelddocument opgenomen, zodat je een goed beeld krijgt van wat je kunt verwachten. Dit helpt je om een keuze te maken en precies te weten wat je bestelt.

Werkboekje Sinterklaas
quizvragen voor in de klas
Catalogus winkel Juffrouw Femke 2.0

Loopspel zinsontleden in het thema Sinterklaas

juf Mandy

Wil je zinsontleden oefenen in sinterklaassfeer? En mogen je leerlingen daarbij lekker in beweging komen? Dan is dit Sinterklaas loopspel van Juf Mandy een leuke activiteit voor jouw klas!

Met 15 verschillende opdrachten oefenen leerlingen het herkennen van zinsdelen. Ze lopen van kaart naar kaart, overleggen met hun maatje en schrijven samen de antwoorden op. Zo maak je van een gewone les zinsontleden een actieve sinterklaasles!

Zinsontleden oefenen met 15 sinterklaasopdrachten

Juf Mandy maakte een loopspel met 15 opdrachtkaarten. Op iedere kaart staat een zin die te maken heeft met Sinterklaas. De leerlingen zoeken steeds een bepaald onderdeel van de zin.

Ze oefenen met:

  • de persoonsvorm
  • het onderwerp
  • het werkwoordelijk gezegde
  • het lijdend voorwerp
  • de bepaling van plaats
  • de bepaling van tijd

De zinnen gaan bijvoorbeeld over Ppieten die chocoladeletters inpakken, Sinterklaas die verlanglijstjes leest en kinderen die een stoomboot knutselen.

Een voorbeeld uit het loopspel:

De Bakkerspiet heeft gisteren duizenden taaitaai-poppen gebakken.

De opdracht: Wat is het werkwoordelijk gezegde in deze zin?

Zo oefenen leerlingen hun kennis van zinsontleden met herkenbare en feestelijke voorbeelden.

Hoe werkt het Sinterklaas loopspel?

Het loopspel is eenvoudig te organiseren. Je kunt het binnen in de klas spelen, maar bij mooi weer is het schoolplein ook een prima plek.

  1. Print de 15 opdrachtkaarten en verspreid ze door de ruimte.
  2. Geef ieder tweetal een invulblad.
  3. Laat de leerlingen na jouw startsignaal beginnen.
  4. De tweetallen lopen langs de kaarten, lezen de zinnen en schrijven hun antwoorden op.
  5. Laat de leerlingen na afloop hun antwoorden nakijken met het antwoordenblad.

Bij iedere opdrachtkaart werkt steeds één tweetal. Zo krijgen alle leerlingen de ruimte om rustig na te denken en samen te overleggen.

Tip: Lamineer de opdrachtkaarten. Dan kun je het loopspel volgend jaar opnieuw gebruiken!

Waarom zinsontleden oefenen met een loopspel?

Zinsontleden vraagt veel oefening. Door verschillende zinnen te bekijken, leren leerlingen steeds beter hoe ze zinsdelen kunnen herkennen.

Met dit loopspel combineer je die oefening met beweging en samenwerking.

Leerlingen zitten niet de hele les op hun stoel, maar gaan actief aan de slag. Bovendien kunnen ze met hun maatje overleggen. Waarom is dit het onderwerp? Hoe weet je wat de persoonsvorm is? En welke woorden horen bij het werkwoordelijk gezegde?

Juist door hun antwoorden aan elkaar uit te leggen, denken leerlingen bewust na over wat ze geleerd hebben.

Het loopspel is bijvoorbeeld leuk als herhaling tijdens de Sinterklaasperiode, als extra oefening of als onderdeel van een taalcircuit.

Download

Download hier de opdrachtkaarten, het invulblad en de goede antwoorden.

🎁

Sinterklaas loopspel zinsontleden

🤩

Juf Mandy is ook actief op Instagram! 

👇

Meer inspiratie

Wil je meer lessen en gratis downloads in het thema Sinterklaas? Kijk dan op de themapagina Sinterklaas.

Wist je dat deze website (naast meer dan 1100 gratis downloads) ook een winkel heeft? Daar vind je verschillende materialen voor jou, je collega’s en je leerlingen, zoals quizkaarten, projectboekjes rekenen-wiskunde, spelling oefenkaarten, materialen voor je Engelse les, oefenboekjes werkwoordspelling en taal en kant-en-klare projectboekjes.

In de gratis catalogus is voor bijna elk product uit de webshop minimaal één voorbeelddocument opgenomen, zodat je een goed beeld krijgt van wat je kunt verwachten. Dit helpt je om een keuze te maken en precies te weten wat je koopt.

Sinterklaascadeautjes voor je leerlingen en jezelf
Werkboekje Sinterklaas
Catalogus winkel Juffrouw Femke

Sudoku in de klas: van 4×4 tot 9×9, zo zet je het slim in

Gastblog, door Floris van LiveSudoku

Sudoku in de klas: van 4×4 tot 9×9, zo zet je het slim in


Sudoku lijkt op een rekenpuzzel, maar er komt geen enkele som aan te pas. Het draait om logisch redeneren, goed kijken en volhouden. Daarom werkt sudoku zo goed in de klas: ieder kind kan meedoen en je past het niveau heel makkelijk aan. In deze gastblog deel ik een paar praktische manieren om sudoku’s in te zetten, van groep 3 tot en met groep 8.

Begin klein: eerst 4×4, dan 6×6, dan 9×9

De grootste valkuil is meteen beginnen met een gewone 9×9-sudoku. Voor jonge kinderen of beginners is dat te veel tegelijk. Bouw het liever stap voor stap op:

  • 4×4: vier cijfers, vier vakjes per rij. Ideaal om de regel uit te leggen: elk cijfer komt precies één keer voor in elke rij, elke kolom en elk blok.
  • 6×6: de volgende stap. Iets meer puzzelwerk, maar nog steeds goed te overzien.
  • 9×9: de klassieke sudoku. Begin met makkelijk en laat kinderen zelf kiezen wanneer ze een niveau hoger willen.

Tip: maak de eerste 4×4 samen op het digibord en denk hardop. “In deze rij staan al een 1, een 2 en een 4. Welk cijfer mist er nog?” Zo leren kinderen een strategie in plaats van te gokken.

Een rustige start van de dag

Een sudoku op tafel bij binnenkomst zorgt meteen voor rust. Kinderen weten wat ze moeten doen, er is geen uitleg nodig en iedereen werkt in zijn eigen tempo. Ook na de pauze of na de gymles helpt een korte sudoku om de klas weer tot rust te brengen.

Hoekwerk en contractwerk

Sudoku’s passen prima in een rekenhoek of als vaste taak in het contractwerk. Print een stapeltje per niveau, leg ze in bakjes met een kleurcode (bijvoorbeeld groen voor 4×4, geel voor 6×6 en rood voor 9×9) en laat kinderen zelf hun niveau kiezen. Omdat de PDF’s ook de oplossingen bevatten, kunnen kinderen hun werk zelf nakijken. Dat scheelt jou nakijkwerk en maakt ze zelfstandiger.

Uitdaging voor snelle werkers

Heb je kinderen die altijd als eerste klaar zijn? Een moeilijkere sudoku is een mooie verrijking. Het vraagt om doorzetten, vooruit denken en fouten durven maken. Laat ze ook eens uitleggen hoe ze een vakje hebben gevonden, of laat ze een klasgenoot op weg helpen. Uitleggen is minstens zo leerzaam als puzzelen.

Gratis printbare sudoku’s

Op LiveSudoku.com, al sinds 2006 gratis, vind je printbare sudoku’s met oplossingen, van makkelijk tot zeer moeilijk. Je kunt ze ook printen met 1 sudoku per A4-pagina.

Voor de jongste puzzelaars zijn er 4×4- en 6×6-sudoku’s voor kinderen.

De PDF’s zijn gratis te gebruiken onder de CC BY 4.0-licentie. Je mag ze dus printen, kopiëren en delen met collega’s en ouders, zolang je de bron vermeldt.

Tot slot

Begin klein, laat kinderen hardop redeneren en maak fouten normaal. Dan wordt sudoku vanzelf een vaste favoriet in de klas. Veel puzzelplezier!

Floris
LiveSudoku.com

Kleur op code: werkbladen om de tafels te oefenen

De tafels oefenen én lekker kleuren? Met deze tien kleur-op-codewerkbladen wordt het oefenen van de tafels een leuke en afwisselende activiteit! Juf Esra maakte voor iedere tafel van 1 tot en met 10 een eigen kleurplaat. Ideaal voor groep 4, maar natuurlijk ook geschikt voor leerlingen uit andere groepen die de tafels willen oefenen.

Tafels oefenen met kleur op code

Het automatiseren van de tafels vraagt om veel herhaling. En juist die herhaling kan voor sommige leerlingen behoorlijk saai worden. Daarom is het fijn om regelmatig een andere werkvorm aan te bieden.

Met deze kleur-op-codewerkbladen oefenen leerlingen de tafels terwijl ze een kleurplaat inkleuren.

Hoe werkt het?

  1. Kies een werkblad met de tafel die je wil oefenen.
  2. Laat de leerlingen de keersommen uitrekenen.
  3. Onderaan het werkblad staat welke kleur bij welke uitkomst hoort.
  4. De leerlingen kleuren ieder vakje in de juiste kleur.

Zo ontstaat er stap voor stap een kleurrijke afbeelding!

Leerlingen oefenen niet alleen de tafels, maar werken ook aan nauwkeurig rekenen, zelfstandig werken en het controleren van hun antwoorden.

Tien kleur-op-codewerkbladen

Juf Esra maakte voor iedere tafel een apart werkblad. Je kunt dus heel gericht kiezen welke tafel je leerlingen gaan oefenen.

De werkbladen hebben verschillende afbeeldingen. Denk aan een vrolijke schildpad, dinosaurussen, een vlinder, een raket, een luchtballon en een trein.

Je vindt hieronder alle tien de werkbladen:

👍

Bij ieder werkblad hoort ook een antwoordblad. Handig voor jou als leerkracht, maar ook om leerlingen hun eigen werk te laten controleren.

Zo gebruik je de kleur-op-codewerkbladen in de klas

Je kunt de werkbladen op verschillende manieren inzetten.

1. Zelfstandig werken

Laat leerlingen een werkblad maken tijdens het zelfstandig werken. Kies een tafel die ze al hebben aangeboden gekregen en die ze verder moeten oefenen.

2. Extra oefening voor een bepaalde tafel

Merk je dat een leerling nog moeite heeft met de tafel van 6? Geef dan het bijbehorende werkblad. Zo krijgt de leerling extra oefening met precies die tafel.

3. Klaaropdracht

De werkbladen zijn ook geschikt als extra opdracht voor leerlingen die hun reguliere rekenwerk af hebben. Kies bij voorkeur een tafel die aansluit bij wat de leerling nog moet oefenen.

4. Samenwerken

Laat leerlingen in tweetallen werken. De ene leerling noemt een keersom, de andere geeft het antwoord. Samen zoeken ze de juiste kleur op en kleuren ze het vakje in.

5. Zelf controleren

Laat leerlingen na afloop hun antwoorden vergelijken met het antwoordblad. Bespreek eventuele fouten en laat ze de betreffende sommen nog eens uitrekenen.

Een leuke aanvulling op het automatiseren van de tafels

Kleur-op-codewerkbladen zijn een leuke manier om de tafels extra te oefenen. Toch is het goed om te weten dat ze niet voldoende zijn om de tafels volledig te automatiseren.

Bij automatiseren gaat het erom dat leerlingen de antwoorden steeds sneller en uiteindelijk zonder tussenstappen kunnen geven.

Daarvoor hebben ze verschillende soorten oefeningen nodig. Denk aan korte dagelijkse oefenmomenten, tafelspelletjes, flitskaartjes en het mondeling oefenen van keersommen.

Deze kleur-op-codewerkbladen zijn dus vooral een fijne aanvulling op het bestaande rekenonderwijs.

Inspiratie van andere leerkrachten

Het idee achter kleur op code is natuurlijk niet nieuw. In Nederland en daarbuiten gebruiken leerkrachten deze werkvorm al langer om leerlingen op een speelse manier te laten oefenen. Omdat ik het belangrijk vind om inspiratiebronnen te vermelden, ben ik op zoek gegaan naar andere makers die vergelijkbare materialen hebben ontwikkeld.

Zo vond ik verschillende mooie voorbeelden bij Juf Bijtje, bij Teaching Second Grade, bij Shanon Juneau en bij Stefanie Bryan.

Download de gratis kleur-op-codewerkbladen

Wil je jouw leerlingen op een leuke manier de tafels laten oefenen? Download dan de gratis kleur-op-codewerkbladen van Juf Esra! Je kunt alle tien de tafels afzonderlijk downloaden. Scroll hiervoor naar boven en kies onder het kopje ‘Tien kleur-op-codewerkbladen’ de werkbladen die passen bij jouw leerlingen. Veel reken- en kleurplezier! 🎨

💜🩷

Kleur op code_ werkbladen om de tafels te oefenen

👇

Meer inspiratie

Meer inspiratie vind je op de themapagina Rekenen.

Wist je dat deze website (naast meer dan 1100 gratis downloads) ook een winkel heeft? Daar vind je veel lesmateriaal waarmee je structureel weken aan de slag kunt gaan. Denk aan projectboekjes rekenen-wiskunde, rekenen op tempo, woordenlijsten spelling en spelling oefenkaarten, materialen voor je Engelse les, oefenboekjes werkwoordspelling en taal en kant-en-klare projectboekjes.

In de gratis catalogus is voor bijna elk product uit de webshop minimaal één voorbeelddocument opgenomen, zodat je een goed beeld krijgt van wat je kunt verwachten. Dit helpt je om een keuze te maken en precies te weten wat je bestelt.

projectboekjes rekenen wiskunde - Juffrouw Femke
Dagelijks rekenen op tempo