
Gastblog door Cees Mulder, biologiedocent en maker van MijnBiologie.nl
Waarom gaat je hart sneller kloppen als je rent? Hoe groeit een plant? En wat gebeurt er eigenlijk met die boterham nadat je hem hebt doorgeslikt?
In groep 7 en 8 stellen leerlingen volop vragen waar je een mooie biologieles van kunt maken. Maar geschikt lesmateriaal zoeken kost soms behoorlijk wat tijd. Gelukkig hoeft dat niet altijd!
Op MijnBiologie.nl vind je uitleg, samenvattingen en verschillende oefeningen over onderwerpen als dieren, planten, voeding en het menselijk lichaam. De website is oorspronkelijk ontwikkeld voor het voortgezet onderwijs, maar ook in de bovenbouw van de basisschool kun je er goed mee aan de slag.
Brugklasmateriaal in groep 7 en 8?
Dat klinkt misschien als een flinke stap. Toch sluiten veel onderwerpen uit de brugklas goed aan bij wat leerlingen in groep 7 en 8 bezighoudt.
Misschien werk je aan een thema over het menselijk lichaam, zoek je extra materiaal voor wereldoriëntatie of heb je leerlingen die graag meer willen weten over de natuur.
Dan is het handig als er al uitleg en oefenmateriaal klaarstaan.
MijnBiologie sluit aan bij de biologiemethoden Biologie voor Jou en Nectar. Je hoeft deze methoden niet te gebruiken om met de website te werken.
Kies vooral een onderwerp dat past bij jouw leerlingen en de doelen van je les. Je hoeft geen volledig hoofdstuk te behandelen. Een korte uitleg of één passende oefening kan al voldoende zijn.
Begin met een vraag uit de klas
Een biologieles hoeft niet ingewikkeld te zijn. Begin bijvoorbeeld met een vraag die leerlingen nieuwsgierig maakt.
Laat kinderen een minuut op hun plaats bewegen. Vraag ze daarna om hun hartslag te voelen.
- Wat merk je aan je hartslag?
- Wat verandert er nog meer in je lichaam?
- Waarom zou je lichaam zo reageren?
Laat leerlingen eerst zelf nadenken en hun ideeën delen. Bekijk daarna samen een uitleg of samenvatting over het onderwerp.
Op MijnBiologie vind je verschillende manieren om de lesstof te oefenen. Denk aan flashcards, invuloefeningen, kruiswoordpuzzels en opdrachten waarbij leerlingen begrippen koppelen of onderdelen benoemen.
Zo kun je een onderwerp op verschillende manieren laten terugkomen.
Een biologieles over voeding: zo pak je het aan
Werk je aan een thema over voeding of het menselijk lichaam? Dan kun je bijvoorbeeld een les geven over de spijsvertering.
Stap 1. Haal voorkennis op
Stel de vraag: Wat gebeurt er met een boterham nadat je hem hebt doorgeslikt?
Laat leerlingen de route van de boterham door hun lichaam tekenen. Ze mogen daarbij opschrijven welke organen volgens hen een rol spelen.
Stap 2. Bekijk samen de uitleg
Gebruik de gratis samenvatting over het verteringsstelsel op MijnBiologie.
Bespreek de belangrijkste organen en hun functies. Laat leerlingen hun eerste tekening erbij houden.
Stap 3. Laat leerlingen oefenen
Kies een passende oefening waarin leerlingen bijvoorbeeld organen benoemen of begrippen aan de juiste uitleg koppelen.
Laat ze niet alleen het goede antwoord geven, maar ook uitleggen waarom dat antwoord klopt.
Stap 4. Kijk terug op de eerste tekening
Laat leerlingen hun oorspronkelijke tekening opnieuw bekijken.
Wat klopt er al? Wat zouden ze veranderen? Welke nieuwe informatie kunnen ze toevoegen?
Zo maak je zichtbaar wat leerlingen tijdens de les hebben geleerd.
Gratis biologiemateriaal om direct uit te proberen
Wil je zelf ontdekken hoe MijnBiologie werkt? Dan kun je met deze twee voorbeelden beginnen.
1. Het verteringsstelsel
In deze gratis samenvatting lezen leerlingen hoe voedsel door het lichaam gaat en welke organen daarbij een rol spelen.
Bekijk de samenvatting over het verteringsstelsel
2. Organen van dieren
Bij deze gratis paragraaf vind je uitleg en verschillende oefenvormen bij elkaar. Je kunt zelf kiezen welke opdrachten geschikt zijn voor jouw groep.
Bekijk de les en oefeningen over organen van dieren
Je kunt het materiaal klassikaal gebruiken op het digibord, maar leerlingen kunnen ook zelfstandig met een passende oefening aan de slag.
Zelfstandig werken en extra uitdaging
Ook tijdens de weektaak kun je MijnBiologie inzetten.
Laat leerlingen bijvoorbeeld een samenvatting lezen en daarna een paar vragen beantwoorden. Of geef ze een opdracht waarbij ze begrippen moeten koppelen aan de juiste betekenis.
Voor leerlingen die meer uitdaging aankunnen, kun je een verdiepende opdracht kiezen.
Laat ze daarna aan een klasgenoot uitleggen wat ze hebben geleerd.
Want een antwoord herkennen is iets anders dan begrijpen waarom iets zo werkt. Door leerlingen hun uitleg te laten verwoorden, ontdek je beter wat ze al begrijpen en waar ze nog hulp bij nodig hebben.
Oefenen met een spelelement
Op MijnBiologie kunnen leerlingen tijdens het oefenen ook punten verdienen. Deze punten heten BioXP. Leerlingen kunnen daarmee een hoger niveau bereiken.
Daarnaast kunnen ze DNA verzamelen waarmee ze dieren vrijspelen voor hun eigen dierenverzameling.
Dat geeft het oefenen een speels karakter en kan leerlingen stimuleren om nog een opdracht te proberen.
Natuurlijk blijft het belangrijk om te controleren of leerlingen de lesstof begrijpen. Bespreek daarom regelmatig de antwoorden en laat leerlingen uitleggen hoe ze tot hun antwoord zijn gekomen.
Je kunt ook klassikaal oefenen, bijvoorbeeld met een gezamenlijke digitale toets. Laat leerlingen eerst zelf nadenken en bespreek daarna de verschillende antwoorden.
Juist een fout antwoord kan een interessant gesprek opleveren!
Handig voor de leerkracht
MijnBiologie biedt ook mogelijkheden voor leerkrachten en docenten.
Met een docentenaccount kun je onder andere klassen beheren, opdrachten klaarzetten en de voortgang van leerlingen bekijken. Ook zijn er mogelijkheden om digitale toetsen af te nemen.
Maar je hoeft natuurlijk niet meteen alle functies te gebruiken.
Begin gerust met één samenvatting of oefening op het digibord. Kijk daarna welke andere onderdelen voor jouw groep interessant zijn.
Voor leerlingen in groep 8 kan het bovendien een leuke kennismaking zijn met de manier waarop ze straks in de brugklas met biologie aan de slag gaan.
Wat is gratis op MijnBiologie?
Een groot deel van het materiaal kun je gratis bekijken en uitproberen.
- Alle samenvattingen zijn gratis te lezen.
- De eerste paragraaf van ieder hoofdstuk is gratis toegankelijk, inclusief de bijbehorende oefeningen.
- Bij verschillende andere oefeningen kunnen leerlingen alvast een deel uitproberen.
- Leerkrachten en docenten kunnen een gratis docentenaccount aanvragen.
Voor volledige toegang tot alle reguliere paragrafen en oefeningen hebben leerlingen een betaald abonnement nodig.
Een gratis docentenaccount betekent dus niet automatisch dat leerlingen ook volledige toegang hebben.
Nieuwsgierig geworden?
Naast mijn werk als biologiedocent ontwikkel ik al jaren materiaal voor MijnBiologie.nl. Wat ooit begon als een website voor mijn eigen leerlingen, is inmiddels uitgegroeid tot een uitgebreide digitale leeromgeving.
Ik vind het vooral leuk als het materiaal dat ik voor mijn eigen lessen maak, ook in andere klassen van pas komt.
Dus probeer gerust eens een onderwerp uit waar jouw leerlingen nieuwsgierig naar zijn. Misschien ontdek je wel een nieuwe manier om biologie een plek te geven in je lessen!
Wil je meer weten of een gratis docentenaccount aanvragen? Neem dan gerust contact met mij op via MijnBiologie.nl.
Cees Mulder
Biologiedocent en ontwikkelaar van MijnBiologie.nl





















