Laat je leerlingen zelf reflecteren op hun werkstuk

Een werkstuk maken is een leuke en leerzame uitdaging voor kinderen. Een uitdaging die ook begeleiding vraagt. Wil jij meer uit het leerproces halen en je niet enkel richten op het eindresultaat? Laat je leerlingen zelf reflecteren op hun werkstuk! Met deze bundel van juf Mar stimuleer je en daag je kinderen uit bewuster om te gaan met hun eigen leerproces.

Doel

Leerlingen reflecteren op hun zelfgemaakte werkstuk.

Benodigdheden

De documenten uit de download.

Laat je leerlingen zelf reflecteren op hun werkstuk

Eigenaarschap vergroten vraagt tijd, inoefening, dialoog, instructie, feedback en reflectie. Het is belangrijk om een leeromgeving te creëren waarin kinderen doelen leren stellen en waarin ze leren reflecteren; zowel op het leerproces als op het product en het resultaat.

Reflecteren geeft leerlingen inzicht in hun eigen manier van leren. Zij ontdekken bijvoorbeeld welke aanpak het beste bij hen past en waarom. Waar staat ik nu? Heb ik het gestelde doel wel/nog niet behaald? En waarom? Wat heb ik nodig om mijn doel te behalen?

Het is een persoonlijk proces, dat gaat over je eigen werk en je eigen mening daarover. Naast zelf een mening te vormen over hun eigen werk, zullen de kinderen ook moeten leren om feedback te ontvangen.

Door na te denken en te praten over leren:

  • stimuleer je een actieve leerhouding;
  • ontwikkel je metacognitieve vaardigheden;
  • en vergroot je het eigenaarschap.

Het vermogen tot reflectie op het leerproces ontstaat niet van de ene op de andere dag. Het is een vaardigheid die zich geleidelijk ontwikkelt. Als leerkracht vervul je hierin een belangrijke taak. Feedback geven is onderdeel van je dagelijks formatief handelen. Je voert reflectiegesprekken met leerlingen voor, tijdens en na een opdracht. Je zet verschillende tools en methodieken in ( rubrics, reflectieformulieren) om het reflecteren te bevorderen. Door de juiste feedback, feedup en feedforward te geven zorg je ervoor dat kinderen inzicht krijgen in de leer-strategieën die ze gebruiken en wat nodig is om de doelen te bereiken.

Download

Download hier de reflectiebundel.

reflecteren werkstuk

Je vindt juf Mar ook op Instagram.

Laat je leerlingen hun persoonlijke IJsbergmodel maken

Laat je leerlingen hun persoonlijke IJsbergmodel maken. Juf Ellis deed het!

Het IJsbergmodel

Het IJsbergmodel van de Amerikaanse psycholoog David McClelland visualiseert het proces om tot succes te komen of om je doel te bereiken.
Het is een erg mooi hulpmiddel om kinderen te laten zien dat succes niet vanzelf gaat.

Het topje van de ijsberg dat boven het water uitsteekt is het succes: dat wat iedereen kan zien. Alles wat zich onder water afspeelt is de weg er naartoe: het proces. Hierbij kun je denken aan  bijvoorbeeld doorzettingsvermogen, risico, mislukkingen, wat je tegen jezelf zegt.

Laat je leerlingen hun persoonlijke IJsbergmodel maken

Na een korte uitleg over het IJsbergmodel gaan de leerlingen aan de slag. Ze tekenen allemaal hun persoonlijke ijsberg. In het topje schrijven ze hun doel (dat wat ze willen verbeteren of bereiken). Vervolgens denken de leerlingen na over wat hier voor nodig is. Dit schrijven ze in de ruimte onder water.
Deze activiteit is heel geschikt voor alle leeftijden. Je kunt de oefening namelijk aanpassen aan het niveau van je leerlingen.

Download

Download hier de afbeelding die uitleg geeft over het model.

persoonlijke ijsbergmodel

Juf Ellis is ook actief op Instagram
Bovendien verkoopt Ellis haar mooie lesmateriaal op VOOR DE LEERKRACHT.

Werken met SMART doelen in een portfolio

Juf Angéla

Wil je meer doelbewust bezig zijn in de klas en jouw leerlingen meer betrekken bij hun eigen ontwikkeling? Om jullie daarbij te helpen heeft Angéla een prachtig SMART doelen portfolio gemaakt. Zó te gebruiken in je klas!

Het portfolio

Het document is een portfolio waarmee jouw leerlingen stapsgewijs (volgens de SMART principes) hun eigen (leer)doelen kunnen opstellen. Het bevat onder andere een stappenplan voor de leerling, een evaluatie in de vorm van een inspanningsmeter en wekelijkse en dagelijkse reflectiekaarten.

smart doelen portfolio

Waarom werken met doelen?

  • Doelen werken motiverend.
  • Doelen leren je nieuwe dingen.
  • Doelen helpen je vooruit.
  • Doelen helpen je aandacht te richten (focus).
  • Doelen geven je rust.
  • Doelen halen geeft je een goed gevoel (voldoening).

Elk doel is goed.

Leerlingen kunnen persoonlijke doelen, prestatiedoelen of gedragsdoelen hebben.

Doel behaald

Heeft de leerling zijn/haar doel behaald? Top! Geef de leerling positieve feedback. Vragen die je aan deze leerlingen kunt stellen zijn:

  •  Wat heb je daar voor gedaan?
  • Wat is je volgende doel?
  • En hoe zorg je ervoor dat je dit doel behoudt?
  • Heb je het doel behaald zonder inspanning? Dan was het te makkelijk en ben je waarschijnlijk niet aan het leren of is het al iets wat je kunt. Wat kun je veranderen, zodat het wat uitdagender wordt en het wel een passend doel is?

Doel niet behaald

Heeft de leerling zijn/haar doel behaald? Op zich geen probleem. Dat kan gebeuren, zolang de leerling maar weet waarom het niet is behaald en hoe hij/zij het de volgende keer beter kan/gaat doen. Als iets niet lukt, heb je niet gefaald, maar iets geleerd!

Het inzetten van deze portfolio’s

Afhankelijk van wat je groep gewend is, kun je zelf bepalen hoe vaak je dit inzet: wekelijks, maandelijks, van vakantie tot vakantie of halfjaarlijks. Angéla heeft wekelijkse reflectiekaarten gemaakt, maar ook dagelijkse. Bewaar ze in een (persoonlijke) snelhechter, multomap, plak ze in een laatje of lamineer ze.

Download hier het SMART doelen portfolio.

smart doelen portfolio

Werken met een persoonlijk oefenplan in de bovenbouw

Al een paar jaar maken mijn leerlingen een persoonlijk oefenplan.
In dit blogartikel leg ik uit hoe ze (we) dat doen.

Wat?

Eerst inventariseren we welke vakonderdelen er allemaal bestaan.
Bij vakonderdelen kun je denken aan: rekenen (breuken, procenten, meetkunde), taal (zinsontleden, woordenschat), spelling (verschillende categorieën), werkwoordspelling (persoonsvorm, voltooid deelwoord), enzovoort.

Hoe?

Daarna kijken we hoe je elk vakonderdeel zou kunnen oefenen.
In de klas heb ik verschillende boekjes met werkbladen die ik online vind en bestaande oefenboekjes van bijvoorbeeld Kinheim.
Bovendien heeft elke leerling een Chromebook tot zijn of haar beschikking. Hierop kunnen ze educatieve websites zoeken, waarmee ze gericht kunnen oefenen.
Veel gekozen websites zijn: Squla, Meester Klaas, Junior Einstein, Citotrainer, Juf Melis, Kids4Cito, Cambiumned, Spelling oefenen en Tafels oefenen.

Lay-out oefenplan

Vervolgens bespreken we hoe een persoonlijk oefenplan eruit zou kunnen zien.
Dit mogen de kinderen van mij zelf weten. Ze kunnen een schema maken, of een lijst. Ze kunnen kleur gebruiken of niet. Ik vind het belangrijk dat het oefenplan écht van de kinderen zelf is. Wel kijk ik mee of ik de inhoud vind passen en beantwoord natuurlijk vragen, als de kinderen niet verder kunnen.

Bepalen

Dan gaan de kinderen voor zichzelf bedenken wat ze zelf in de komende periode willen oefenen.
Dit doen ze aan de hand van het meest recente rapport en de meest recente (cito)toetsen. Op Facebook zijn verschillende reflectieformulieren te vinden, waarmee kinderen zélf kunnen kijken op welke onderdelen ze uitvallen. Verder kunnen ze natuurlijk hun zelfkennis gebruiken en de gemiddelde beoordelingen op het meest recente rapport.
Vakonderdelen die kinderen goed beheersen, kunnen ze oefenen op een hoger niveau. Dit kan bijvoorbeeld gemakkelijk op Squla. Hier kun je namelijk je niveau aanpassen.

Het oefenplan

Ten slotte maakt iedereen een persoonlijk oefenplan.
Dit is een aantal voorbeelden van oefenplannen uit mijn groep 8.

plan 6  plan 4  oefenplan 2   plan 1   plan 5   plan 3

 

Citotoets: extra oefenen of ontspannen!?

Elk jaar geven verschillende leerlingen in mijn groep 8 aan dat ze graag extra willen oefenen voor de Cito-toetsen van oktober-november en later ook voor de Centrale Eindtoets.
In principe is dat niet nodig. Tegelijkertijd kan het sommige kinderen helpen als ze bepaalde onderdelen wat versterken of als ze de vraagstelling vaker tegengekomen.

Oefenen

Voor iedereen die behoefte heeft aan goede oefensites post ik hier een lijstje.
Nogmaals: je hoeft niet te oefenen. Het is echt bedoeld voor de kinderen die dat zélf willen 🙂

Junior Einstein – Cito oefen

https://www.citotoets-oefenen.nl/cito-groep-8

Junior Einstein – alle vakken oefenen

https://www.rekenen-oefenen.nl/start
(iets naar beneden scrollen voor alle vakken)

Leestrainer – alle vakken én cito

https://leestrainer.nl/Oefenopgaven.htm

Kids 4 Cito

https://www.kids4cito.nl/cito.html
(Bovenaan voor groep 8 kiezen)

Spelling

https://www.spellingoefenen.nl

Verhaaltjessommen (Redactiesommen)

https://www.redactiesommen.nl/groep8.html

Oefensite Rendierhof – Cito oefenen

https://oefensite.rendierhof.nl/online/cito/

 

Ontspannen

Voor iedereen die lekker wil ontspannen, volgt hier een lijstje.

Ontspan de dagen vóór de Cito-toets(en) met deze tips:
O  Lees een boek.
O  Fiets een rondje (door de natuur).
O  Kijk je favoriete TV-programma.
O  Lach 🙂
O  Eet iets lekkers.
O  Speel buiten.
O  Doe iets leuks met mensen die je leuk vindt.
O  Rust uit.
O  Besteed tijd aan je hobby.
O  Spreek af met vrienden.
O  Speel (gezelschaps)spelletjes.
O  Doe iets wat je nooit eerder hebt gedaan.
O  ………………………………………………
O  ………………………………………………

 Hier vind je bovenstaande tekst in een brief naar kinderen en ouders.