Boekpromotie en leesmotivatie: de boekendoos

Juf Annemieke voor juffrouw FemkeDoor juf Annemieke

Naarmate kinderen in hogere groepen komen, gebeurt het regelmatig dat lezen door hen als saai, suf of oninteressant wordt ervaren. Jammer, want lezen is top! Bovendien hangt een verminderde leesmotivatie samen met een lagere leesfrequentie, een lager leesniveau en een minder actieve tekstverwerking (Van Steensel, Van der Sande & Arends, 2017). Er zijn diverse inspirerende manieren om kinderen (opnieuw) te enthousiasmeren om boeken te gaan lezen en na te laten denken over boeken en verhalen. Eén van deze manieren is de zogeheten boekendoos. Ik sprak met een leerkracht die deze verwerkingsopdracht heeft ingezet in de klas.

Suzan Mevissen-Marell is 45 jaar oud en werkt in Vaals, Zuid-Limburg. Ze is sinds 1999 werkzaam op OBS de Robbedoes. Inmiddels werkt ze al 7 jaar in groep 8, daarnaast is ze ook de taal-/leescoördinator op haar school. Suzan zag het idee van een boekendoos vier jaar geleden bij haar eigen zoon in de brugklas. Inmiddels past ze het maken van een boekendoos al drie jaar toe in haar eigen klas. Het stimuleert de kinderen om een boek te lezen en op een aanschouwende manier het boek te presenteren.

stappenplan boekendoos  feedback boekendoos

Wat houdt een boekendoos precies in?

Het doel is het maken van een versierde boekendoos naar aanleiding van het lezen van een boek. Via een stappenplan (dat hier te downloaden is) maken de kinderen allerlei opdrachten, zoeken ze voorwerpen die bij het boek horen, zoeken ze informatie op over de schrijver en illustrator, schrijven ze een samenvatting en versieren ze de doos met bij het boek passende elementen. Vanuit de aangeklede doos vertellen de kinderen vervolgens over het boek aan de klas.

Wat is de meerwaarde van een boekendoos?

Kinderen zijn op een creatieve manier bezig met boek- en leespromotie. Daarnaast werken ze aan hun presentatievaardigheden. De boekendozen zien er aantrekkelijk uit en stimuleren daarmee ook andere kinderen in de klas om de boeken te gaan lezen. Ook niet-lezers ervaren het maken van een boekendoos als een leuke uitdaging. Bovendien dragen de boekendozen eraan bij dat kinderen op basis van de aantrekkelijke presentaties een boek kunnen kiezen dat bij hen past en hun interesse wekt. Uit een meta-analyse van Van Steensel, Van der Sande en Arends (2017) blijkt dan ook dat de juiste match tussen boek en leerling belangrijk is voor de leesmotivatie.

Hoeveel tijd neemt het in beslag?

De kinderen krijgen bij Suzan ongeveer een maand de tijd om een boekendoos te maken. Suzan kiest er zelf voor om de kinderen vervolgens in groepjes te laten presenteren. Een ander idee is bijvoorbeeld het organiseren van een soort markt waarbij kinderen rond kunnen lopen en naar verschillende presentaties kunnen luisteren.

(Hoe) worden de boekendozen beoordeeld?

Suzan maakt gebruik van een feedbackformulier dat de leerlingen voor elkaar in kunnen vullen. Mooi om dit formulier in samenspraak met de kinderen op te stellen zodat zij mede-eigenaar worden van de criteria, aangezien zeggenschap over het eigen leesonderwijs ook een positieve bijdrage levert aan de leesmotivatie van kinderen (Van Steensel, Van der Sande & Arends, 2017).

Je kunt hier een feedbackformulier downloaden om direct in de klas te gebruiken!

Download hier het stappenplan
Download hier het feedbackformulier

boekendoos 1 boekendoos 2
Foto’s van Suzan Mevissen-Marel, OBS de Robbedoes in Vaals.

boekendoos 3
Foto van Ronald Wiedemeyer, Basisschool De Boomhut in Arnhem.

 

 

Van Steensel, R., Van der Sande, L., & Arends, L. (2017). Investeren in leesmotivatie maakt leerlingen meer gemotiveerde lezers.. en betere lezers. Levende talen tijdschrift, 18(2), 2-11.

Review: Nachtmissies

Nachtmissies

Zoek je een leuk en spannend (voor)leesboek voor de bovenbouw? Dan zit je met dit boek goed.

Verhaal

Het boek gaat over Julian, een jongen die in de brugklas zit. Hij krijgt een nachtmerrie over een enge man in een donker huis. De man, Vladimir genaamd, vertelt Julian dat elke verdieping van het huis een missie bevat. De enige manier voor Julian om uit het huis te komen, is door elke missie te volbrengen.

Julian droomt vanaf dat moment elke nacht over het huis en gaat elke missie aan. Hij leert over het ‘onderbewuste’ en dat hij dingen die overdag gebeuren ’s nachts meeneemt. Bovendien leert hij dat hij dromen kan sturen als hij beseft dat ze niet echt zijn.

Overdag heeft Julian het onder andere druk met school, pestkoppen en het zorgen voor zijn zusje. ’s Nachts in zijn dromen gaat hij dapper elke nachtmissie aan.

Auteur

Cliff de Rouw is in het dagelijks leven meester op een basisschool. Hij droomde er altijd al van zijn verhalen te delen. Met zijn debuut ‘Nachtmissies’, is dat gelukt. Hij houdt van sporten: voetbal, hardlopen en squash, en lacht graag met zijn vrienden en familie. Als hij al die de dingen mag doen, dan is hij gelukkig.

Bezoek de website van meester Cliff: https://www.cliffderouw.com/

Mijn mening

‘Nachtmissies’ is een spannend boek. Ik had het binnen twee dagen uit, omdat ik steeds wilde weten hoe het verder zou gaan. Dat zullen kinderen denk ik ook ervaren, als ze het zelf lezen.
Naast de spannende avonturen die Julian ’s nachts beleeft, boeien de dingen die hem overdag overkomen ook.
Als leerkracht zie ik bij dit boek meteen mogelijkheden voor gesprekken met en opdrachten voor mijn leerlingen. Wat zouden zij doen als ze zien dat iemand gepest wordt? Maak ook een rap, zoals die aan het einde van het boek. En wat is jouw persoonlijke roeping eigenlijk? Wat vind jij leuk? Waar ben jij goed in?
Kortom: een boek, met meer mogelijkheden dan het alleen (voor)lezen.

Nachtmissies Koop dit boek op Bol.com

 

Dit blogartikel bevat opgestuurde producten, maar dat maakt de review niet minder eerlijk.

Review: Alfabet

Hoeveel boeken ken jij die je zowel in de kleuterklas als in groep 8 kunt gebruiken? Alfabet is zo’n boek! Het is echt een boek voor alle leeftijden.

Het boek

Alfabet van Charlotte Dematons is een boek dat bestaat uit alleen maar tekeningen. Per letter van het alfabet maakte Charlotte één plaat met daarop tekeningen van woorden die met die letter beginnen. Ja, ook met de letter Q en X!

Grappig

Doordat Charlotte alleen tekeningen wilde maken met dezelfde beginletter, ontstaan er heel grappige platen. Je ziet bijvoorbeeld Sinterklaas in een stoomboot, die vaart in sinaasappelsap. Sinterklaas draagt een smoking en is omringd door schapen. Het ene schaap surft, een ander speelt saxofoon en weer een ander rookt een sigaar.

Letterdief

Charlotte verzon ook iets om het bladeren door het boek wat te vertragen: de letterdief. Dit zwart-wit gestreepte figuurtje vind je op elke plaat. De letterdief pikt steeds een voorwerp en ook een letter. De letter is op elke plaat heel klein afgebeeld. Vind jij op elke plaat de letterdief én de letter?  En moeilijker: zie jij elke keer welk voorwerp hij pikt? Achterin het boek kun je spieken … ehm … controleren of je het goed had.

Hulp 

Om alle woorden van alle platen te vinden krijg je hulp van een speciale website. Hierop vind je alle dingen, dieren, dino’s en doe-woorden die op de platen staan. Je krijgt per letter een lijst te zien. Als je op een woord klikt, verschijnt er een handje dat wijst naar de plek in de tekening waar je dat woord kunt vinden.
Als je wil, kun je op deze website ook een printbare woordenlijst en de gratis app downloaden.

Mijn mening

Wat een schitterend boek is dit! Er is zoveel te zien in de prachtige, gedetailleerde tekeningen. Elke plaat is een lust voor het oog. Natuurlijk zocht ik eerst naar de letter F, de letter van mijn voornaam. Ik had verwacht dat elke plaat voorzien zou zijn met een grote letter. Dat was niet zo. Dat is trouwens ook niet nodig, want als je goed naar de plaat kijkt, weet je binnen een paar tellen over welke letter het gaat.


Bron: NRC

Op de plaat van de letter F zag ik al gauw een flamingo, frambozen, twee forellen en een fret die fietsenmaker is. Ook zag ik een fakir, een flesopener en frietjes die uit een fontein kwamen. Heerlijk! Ik kon niet stoppen met kijken en hoe langer ik keek, des te meer ik zag. En met behulp van de woordenlijst vond ik zelfs de frisbee en de fopspeen. Wat een geweldig boek! Ik vind het echt een feest. Als je mij hierin ziet bladeren, zie je continu een glimlach op mijn gezicht. En als die even weg is, is dat omdat ik hardop zit te lachen.

In de klas

Tijdens het bladeren, kreeg ik meteen heel veel ideeën voor in de klas. Ik heb mijn ideeën op kaartjes gezet. Je kunt ze downloaden door op onderstaande afbeelding te klikken.

 


Koop dit boek op Bol.com

 

Dit blogartikel bevat opgestuurde producten, maar het maakt de review niet minder eerlijk.

Bordspel Boekverslag

Met dit spel hoop ik het leesplezier van mijn leerlingen te bevorderen.
Ik vond het op de site van Dovie Funk en heb het vrij vertaald.

Het spel wordt gespeeld met twee of drie spelers.

Benodigdheden:
– een invulblad voor elke speler
– een pen voor elke speler
– een pion voor elke speler
– een bordspel voor elk groepje

bordspel

Spelregels
1. Elke speler zet zijn/haar pion op START en schrijft dan de titel van het boek van zijn/haar maatje op.
2.
Gooi de dobbelsteen en zet dat aantal stappen. Je mag zelf de richting bepalen.
3.
Kijk wat er in het vakje staat. Bepaal je antwoord. Vertel je maatje daarover. Jouw maatje schrijft dat op.
4.
Nu mag de volgende speler. Die herhaalt stap 2 en 3.
5.
Speel het spel op deze manier verder.
6.
Het spel is afgelopen als iedereen zijn/haar formulier helemaal heeft ingevuld.

Download hier het invulblad en het bordspel.

invulblad

 

Vond je dit bruikbaar? 😊
Deel het dan op jouw favoriete Socials(s).

Review: Palmbomen op de Noordpool

Palmen

Het boek

In het boek “Palmen op de Noordpool” lees je alles over klimaatverandering.
Naast dat het boek heel informatief is, is het ook grappig, helder en toegankelijk geschreven en heel aantrekkelijk vormgegeven. De illustraties van Wendy Panders zijn zowel informatief als grappig en verduidelijken bovendien de tekst.
In het voorwoord wordt de titel van het boek uitgelegd.
Daarna neemt Marc ter Horst je in tien hoofdstukken mee in de wereld van klimaatverandering. Hij vertelt onder andere over de vroege geschiedenis van het klimaat, de oorzaken en gevolgen (van de gevolgen) van klimaatverandering en over de energie van de toekomst.
Het laatste hoofdstuk heet “Welles & nietes”. Speciaal voor mensen die het allemaal wel mee vinden vallen met die klimaatverandering. En … let op … spoiler-alert! … in dit hoofdstuk bekent Marc dat hij op sommige momenten ook een ‘soort klimaatontkenner’ is.
Wat mij betreft is dit boek écht een aanrader voor thuis en op school. Voor kinderen vanaf een jaar of 9, maar ook voor ouders, leerkrachten en iedereen die geïnteresseerd is in dit onderwerp.

Bingo

Achterin het boek vind je verschillende klimaatbingo’s voor de toekomst. Dat maakt dit boek extra lang houdbaar. 😊
Gebaseerd op de promotiekaart die Marc en Wendy samen ontwikkelden heb ik een Bingo “dingen die je zelf kunt doen tegen klimaatverandering” gemaakt.
Je kunt hem downloaden door op de afbeelding te klikken.

bingo klimaatverandering afbeelding

Prijzen

“Palmen op de Noordpool” ontving in 2019 een Vlag & Wimpel van de Griffeljury (maar helaas geen penseel voor de geweldige illustraties van Wendy Panders) en het staat op de longlist van de Jan Wolkersprijs. Het boek won de Glazen Globe voor het beste geografische jeugdboek en is bovendien gekozen als een van de Best Verzorgde Boeken van 2018.

Lesmateriaal

Dit boek zou wat mij betreft in elke bovenbouw van de basisschool en onderbouw van het voortgezet onderwijs moeten staan. Het is te gebruiken als bron in projecten en lessen over klimaatverandering, milieu en duurzaamheid, maar ook bij thema’s zoals nepnieuws, voedselketens, arm & rijk en ecosystemen. Bovendien lenen de teksten zich goed voor een les begrijpend lezen of Close Reading.
Op de website van Marc ter Horst kun je het artikel “Stoomcursus klimaatverandering” downloaden met lesideeën, snelle proefjes en praktische opdrachten rondom klimaatverandering.
Op diezelfde website vind je meer dan 30 bronnen over klimaatverandering die bruikbaar zijn in de les voor bovenbouw basisonderwijs en/of onderbouw voortgezet onderwijs.
Jos Walta maakte een uitgebreide lesbrief bij het boek.

Palmen    Koop dit boek op Bol.com

 

Dit blogartikel bevat opgestuurde producten, maar het maakt de review niet minder eerlijk.

Hiermee krijg je iedereen aan het lezen!

In mijn klas lezen we elke dag 15 minuten.
Naast Engelse en Nederlandse leesboeken heb ik geïnvesteerd in stripboeken, kinderboekenweekgeschenken, informatieve boeken en tijdschriften.
Zo is er voor elke leerling wat wils. Toch komt het voor dat kinderen niet goed weten wat ze willen gaan lezen.
Daarom heb ik mijn verzameling ‘leesmaterialen’ uitgebreid met tientallen kaartjes met moppen en leuke raadsels.
Hiermee krijg ik zeker elke leerling aan het lezen. 🙂

Klik op de afbeelding om de kaartjes te downloaden.


64 moppen en raadsels 🙂

Lees ook mijn andere blogs over lezen:
* “Krijg je hele klas aan het lezen met deze tips”.
* “Groep 8 leest stapels boeken”.

 

Misschien vind je dit ook leuk. 🙂