Ingezonden bijdrage.

Rekenen, taal en wereldoriëntatie hoeven niet altijd in het klaslokaal plaats te vinden. Ook op het schoolplein of in de omgeving van de school kun je allerlei leerzame activiteiten organiseren. Het leuke is dat kinderen ondertussen bewegen, samenwerken en hun omgeving op een andere manier bekijken.

Met deze zeven opdrachten kun je zonder ingewikkelde voorbereiding aan de slag.

1. Rekenen met wat je buiten ziet

Laat leerlingen in tweetallen op zoek gaan naar getallen in de omgeving. Denk aan huisnummers, verkeersborden of nummers op fietsenrekken.

Geef vervolgens opdrachten zoals: tel twee getallen bij elkaar op, zoek een even getal of maak met drie gevonden cijfers het grootst mogelijke getal.

Je kunt de opdrachten eenvoudig aanpassen aan het niveau van de groep.

2. Een taalbingo op het schoolplein

Maak een bingokaart met woorden of categorieën die leerlingen buiten kunnen tegenkomen. Bijvoorbeeld iets van hout, een voorwerp met een lange klinker of iets waarvan de naam uit drie lettergrepen bestaat.

Laat leerlingen hun vondsten opschrijven. Bespreek na afloop welke woorden ze hebben gevonden en waarom die bij de opdracht passen.

3. Schatten en meten

Hoe lang is het schoolplein? Hoe hoog is een boom? En hoeveel stappen zijn het van het hek naar de voordeur?

Laat leerlingen eerst een schatting maken en daarna meten. Met een meetlint, liniaal of hun eigen stappen kunnen ze de uitkomsten vergelijken.

Bespreek waarom de resultaten verschillen. Vooral bij het meten met stappen levert dat vaak leuke gesprekken op.

4. Maak samen een speurtocht

Een speurtocht is een leuke manier om verschillende vakken te combineren. Leerlingen bedenken zelf vragen, zoeken geschikte plekken en maken een route voor hun klasgenoten.

Dat kan op papier, maar ook digitaal. Op bijvoorbeeld Speurtocht.nl kan je heel eenvoudig een eigen speurtocht maken. Leerlingen of leerkrachten kunnen daar een route met vragen maken, die vervolgens via een smartphone gespeeld kan worden.

Laat bijvoorbeeld de ene helft van de klas een speurtocht maken en de andere helft deze testen. Daarna wisselen de groepen.

Zo oefenen leerlingen niet alleen met taal en rekenen, maar ook met het formuleren van duidelijke instructies.

5. Zoek de vormen

Ga op zoek naar meetkundige vormen in de omgeving. Waar zie je een rechthoek, driehoek of cirkel? En zijn er ook voorwerpen te vinden met een symmetrische vorm?

Oudere leerlingen kunnen foto’s maken en achteraf uitleggen welke eigenschappen de gevonden vormen hebben.

6. Een verhaal in vijf voorwerpen

Laat leerlingen vijf voorwerpen zoeken of aanwijzen die ze buiten tegenkomen. Denk aan een blad, een steen, een tak of een opvallend verkeersbord.

Met deze vijf voorwerpen schrijven ze vervolgens een kort verhaal waarin alles terugkomt.

Je kunt de opdracht uitbreiden door een genre te kiezen, zoals een spannend verhaal, sprookje of grappig nieuwsbericht.

7. De omgeving als geschiedenisles

Ook dicht bij school zijn vaak sporen van vroeger te vinden. Een oud gebouw, monument, straatnaam of gevelsteen kan het begin zijn van een interessante opdracht.

Laat leerlingen onderzoeken wat ze zien en vragen bedenken die ze graag beantwoord zouden willen hebben.

Terug in de klas kunnen ze hun bevindingen presenteren.

Buiten leren hoeft niet ingewikkeld te zijn

Een goede buitenles hoeft geen complete excursie te zijn. Met twintig minuten op het schoolplein kun je al een afwisselende activiteit organiseren.

Kies één duidelijk leerdoel, geef korte instructies en laat leerlingen zoveel mogelijk zelf ontdekken. Juist die combinatie van bewegen, samenwerken en onderzoeken maakt buiten leren zo leuk.

.

.

Afbeelding: foto van Walls.io via Unsplash.

Ingezonden bijdrage, in samenwerking met Jooble.

Een klas is een vreemde werkplek in de beste betekenis van het woord. Op maandag kan een les volledig anders lopen dan gedacht omdat één vraag ineens twintig minuten gesprek oplevert, terwijl op dinsdag juist alles sneller gaat dan gepland. Tegelijk blijft het lerarentekort in Nederland een serieus punt, ook al zijn de landelijke tekorten de laatste tijd wat gedaald en verschilt de situatie flink per regio. Voor mensen die graag uitleggen, met kinderen of jongeren werken en niet iedere dag exact hetzelfde willen doen, blijft onderwijs daardoor een richting die het bekijken waard is.

5 redenen om te kiezen voor een carrière in het onderwijs

De eerste reden is vrij eenvoudig: het werk heeft zichtbaar effect. Wie wil zien waar scholen op dit moment mensen zoeken, kan via het vacatureplatform Jooble vacatures voor leerkrachten en docenten bekijken, met functies in verschillende regio’s en onderwijssoorten. Dat maakt meteen concreet waar nieuwe mensen nodig zijn, maar het dagelijkse werk zelf laat zich minder makkelijk in een vacaturetekst vangen. Een leerling die weken blijft worstelen met breuken en op een ochtend ineens begrijpt waarom die noemers gelijk moeten worden, geeft nogal direct terug waarvoor het werk wordt gedaan. Soms zit de vooruitgang veel kleiner, in een leerling die eindelijk durft voor te lezen of na een moeilijke periode weer aansluiting vindt bij de groep.

Baanzekerheid speelt ook mee. Er zijn nog altijd tekorten in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs, al verschilt de vraag per streek en per vak. In het voortgezet onderwijs blijven bijvoorbeeld sommige vakken duidelijk moeilijker te bezetten dan andere. Dat betekent niet dat iedere afgestudeerde automatisch overal uit tien banen kan kiezen, zo werkt het natuurlijk niet, maar scholen hebben in veel delen van Nederland wel blijvend behoefte aan nieuwe mensen.

Dan is er de afwisseling, en die zit lang niet alleen in verschillende lessen. Een leraar praat met leerlingen, ouders en collega’s, maakt materiaal, kijkt werk na, bespreekt ondersteuning en moet tussendoor soms een probleem oplossen dat vijf minuten eerder nog helemaal niet bestond. Daardoor groeit iemand ook buiten het eigen vak. Duidelijk communiceren, grenzen stellen, improviseren en aanvoelen wat er in een groep gebeurt worden gaandeweg een behoorlijk groot stuk van het beroep.

De balans tussen werk en privé wordt vaak verbonden aan schoolvakanties en lesroosters. Daar zit iets in, want het schooljaar heeft een duidelijk ritme en vrije perioden zijn anders verdeeld dan bij veel gewone kantoorbanen. Toch is het beeld van een leraar die tegelijk met de laatste leerling de deur achter zich dichttrekt wel wat simpel. Nakijken, voorbereiden, oudergesprekken en studiedagen vragen ook tijd. Op een school waar taken redelijk zijn verdeeld kan die balans prettig uitpakken; dat hangt alleen sterk af van functie, uren en organisatie.

En dan zijn er nog de mogelijkheden na een aantal jaren voor de klas. Sommige leraren worden mentor, intern begeleider, taalcoördinator of teamleider, anderen gaan lesmateriaal ontwikkelen of nieuwe collega’s begeleiden. Niet iedereen wil trouwens omhoog of weg uit de klas, en dat hoeft ook helemaal niet; binnen een school kunnen taken al behoorlijk veranderen zonder dat iemand meteen een ander beroep moet zoeken. Wie zulke verschillende functies naast elkaar wil bekijken, kan vind vacatures via Jooble gebruiken om actuele onderwijsvacatures te zien en te vergelijken welke taken, uren en ervaring scholen daarbij vragen.

Hoe word je leerkracht? De opleidingsroutes op een rij

Voor het basisonderwijs is de pabo de bekende route. Wie in het voortgezet onderwijs wil lesgeven, volgt meestal een lerarenopleiding voor een bepaald vak en behaalt daarmee de bevoegdheid die voor dat niveau nodig is. Welke weg precies past, hangt af van vooropleiding, vakgebied en het soort onderwijs. Dat klinkt misschien nogal administratief, en soms is het dat ook een beetje, maar een opleiding of school kan meestal snel aangeven welke mogelijkheden realistisch zijn.

 Voor mensen die al jaren in een ander beroep werken bestaat zijinstroom. Onder bepaalde voorwaarden kan iemand dan al op een school werken en tegelijkertijd de benodigde bevoegdheid halen; zo’n traject kan doorgaans binnen twee jaar worden afgerond. Vooral voor carrièreswitchers is het handig om vooraf te kijken welke bevoegdheid nodig is en of een school ruimte heeft voor iemand die nog in opleiding is. Dat verschilt per functie, schoolsoort en vak, waardoor de praktische route niet voor iedere zijinstromer precies hetzelfde loopt.

Wat verdient een leerkracht? En waar vind je vacatures?

Het salaris van een leraar hangt af van onderwijssector, functie, salarisschaal en ervaring. In het primair onderwijs worden bijvoorbeeld de lerarenschalen LB, LC en LD gebruikt. In de huidige cao ligt schaal LB grofweg vanaf €3.600 bruto per maand en loopt dezelfde schaal bij verdere treden door tot boven €5.500 bij een volledige aanstelling; hogere lerarenschalen kunnen verder oplopen. In het voortgezet onderwijs wordt eveneens met verschillende lerarenschalen gewerkt. Daardoor zegt alleen de functietitel nog niet alles over het uiteindelijke salaris.

Het is daarom zinvoller om salaris naast een concrete functie te leggen en daarbij niet alleen naar het maandbedrag te kijken. Schaal, aantal uren, contractvorm en gevraagde bevoegdheid bepalen samen wat een aanbod in de praktijk betekent. Een baan voor drie of vier dagen op een basisschool vraagt nu eenmaal om een andere afweging dan een volledige functie voor een tekortvak in het voortgezet onderwijs. Juist die kleine details maken het verschil wanneer verschillende functies naast elkaar worden gelegd.

Veelgestelde vragen over werken in het onderwijs

Is een lerarenopleiding zwaar te combineren met werk?

Dat hangt behoorlijk af van de gekozen route en van het aantal uren dat iemand daarnaast werkt. Een deeltijdopleiding of traject voor zijinstromers is juist gemaakt om leren en werken samen te brengen, maar studieopdrachten, lesvoorbereiding en het gewone werk op school komen natuurlijk wel allemaal in dezelfde week terecht. Een realistisch rooster en goede begeleiding vanuit de school scheelt veel.

Kan iemand zonder pedagogische achtergrond leraar worden?

Ja, afhankelijk van opleiding en situatie kan dat. Een eerdere pedagogische opleiding is niet voor iedere route noodzakelijk. Voor mensen uit een ander beroep bestaan mogelijkheden voor zijinstroom, waarbij onder meer vooropleiding, geschiktheid en het vak bepalen welke route mogelijk is. Werkervaring buiten het onderwijs kan zelfs nuttig zijn; iemand neemt vaak kennis en gewoontes mee die in een klas onverwacht goed van pas komen.

Is er in alle vakken en regio’s evenveel vraag naar leraren?

Nee, juist niet. Lerarentekorten verschillen behoorlijk per regio, onderwijssoort en vak. De grote steden kennen bijvoorbeeld andere tekorten dan sommige kleinere regio’s, terwijl in het voortgezet onderwijs bepaalde vakken duidelijk lastiger te vullen blijven. Daarom heeft zoeken op alleen het woord leerkracht niet altijd zoveel zin. Vak, plaats, schoolsoort en aantal uren geven een veel beter beeld van de echte mogelijkheden.

Conclusie: is het onderwijs iets voor jou?

Onderwijs past vooral bij mensen die het niet erg vinden dat een werkdag zich maar beperkt laat voorspellen. Er wordt best veel gevraagd: vakkennis, geduld, voorbereiding en het vermogen om na een lastige les de volgende groep toch weer normaal te ontvangen. Daar staat werk tegenover waarin ontwikkeling erg dichtbij komt, soms in een grote stap maar vaker in kleine dingen die pas na een paar weken opvallen.

Een keuze hoeft ook niet te beginnen met direct inschrijven voor een volledige opleiding. Meelopen op een school, praten met een docent of eerst verschillende onderwijsvacatures bekijken maakt het beroep een stuk minder abstract. Via Jooble kunnen functies in verschillende regio’s, vakken en onderwijssoorten naast elkaar worden gelegd. Dan wordt vrij snel duidelijk of het vooral een aardig idee was, of misschien toch een beroep waar iemand zichzelf over een paar jaar nog steeds voor de klas ziet staan.