Review: Denktekenen

‘Teken iets wat perfect is.’ Dit is één van de tekenopdrachten uit het spel Denktekenen van Fabien van der Ham. Bij de tekenopdracht staan vragen: ‘Hoe bepaal je of iets perfect is?’ , ‘Zou het fijn zijn als alles perfect is?’. Het is mij meteen duidelijk: dit spel combineert tekenen en filosofie.

Denktekenen-review-Juffrouw-Femke

Het spel Denktekenen

In de speldoos zitten 45 tekenopdrachten, rondom 45 verschillende onderwerpen. Bij elke tekenopdracht hoort een aantal opdrachten.

Het spel voor kinderen

Kinderen kunnen de tekenopdracht lezen en meteen aan de slag gaan. Ze kunnen de opdrachten alleen óf samen doen. De vragen, uitspraken en ideeën zetten de leerlingen ongetwijfeld aan het denken.

Het spel voor volwassenen

Als volwassene (begeleider of leerkracht) start je met het geven van de tekenopdracht. Door deze opdracht gaan de kinderen al nadenken over het onderwerp.
De handleiding in het doosje geeft verschillende aanwijzingen voor  filosofische gesprekken na het tekenen.

Waarom tekenen?

Het maken van een tekening blijkt een goede start voor een filosofisch denkgesprek te zijn. De handleiding geeft vier voordelen van tekenen:

  1. Iedereen denkt mee
  2. Ieders idee telt mee
  3. Het onbewuste doet mee
  4. De betrokkenheid neemt toe

Mijn mening

Het spel Denktekenen bestaat uit een stevig doosje met 45 mooi geïllustreerde kaarten. Bij het lezen en bekijken van de kaarten werd ik meteen enthousiast. De kaarten zijn individueel, in tweetallen, groepjes of klassikaal te gebruiken. Tal van mogelijkheden dus. Door de vragen achterop kun je als leerkracht zonder voorbereiding een les(je) filosofie plannen. Bovendien staat op elke kaart een aantal uitspraken van andere kinderen over het onderwerp. Dat maakt het mogelijk om te vragen wat andere kinderen van die mening of uitspraak vinden.
In het doosje zit ook een handleiding. Naast uitleg over het spel vind je hierin tekentips van illustrator Pieter van Dijken, de maker van de mooie afbeeldingen op alle kaarten. De tekeningen bij de tekenopdrachten hoeven geen uitgebreide kunstwerken te worden. Soms volstaat een lijn, een vorm, of een eenvoudige tekening.
Ik ga het spel absoluut inzetten in de groepen 7 en 8 waar ik dit jaar lesgeef.

Meer filosofie

Lees hier mijn blog over filosoferen met kinderen.

Of koop ‘Praatprikkels‘. Ook van Fabien van der Ham!

praatprikkels 

 

 

Dit blogartikel bevat opgestuurde producten, maar dat maakt de review niet minder eerlijk.

Humor in Corona-tijd, kan dat?

Afbeelding1

Humor is belangrijk. Het schept een band. Samen lachen met elkaar is fijn. Humor kan stress verminderen. Het helpt je relativeren. Je kunt je even ontspannen. Humor is bovendien gezond. Het schijnt zelfs goed te zijn voor je immuunsysteem.

Maar kan humor altijd? Wat als een grap ten koste gaat van een ander? Of als iemand zich gekwetst voelt door een grap?

En nu in de Corona-tijd? Mag en kan je dan grappen maken? En grappen over Corona, kan dat?

Een mooi onderwerp om in de klas te behandelen.

Humor

Wat is humor? Wat is het voordeel van humor? Wat is een nadeel?
Dit zijn mooie (filosofische) vragen om het onderwerp te introduceren.

Soorten grappen

Welke soorten grappen zijn er?

Ik denk meteen aan deze:

  • Goede grap: waar de meeste mensen om kunnen lachen.
  • Slechte grap: waar weinig mensen om kunnen lachen.
  • Foute grap: waarmee iemand gekwetst wordt.

Kunnen kinderen voorbeelden geven?

Humor in slechte tijden

Het zinken van de Titanic, de aanslagen op 9/11, de Coronacrisis: allemaal tijden van angst en verdriet. Mag je daar grappen over maken? Het gebeurt wel.
Wat vinden kinderen daarvan? Kan dat? Wat kan wel en niet? Vindt iedereen hetzelfde? Wat doe je als je weet dat iemand anders een andere mening heeft?
Praat er eens over in je klas.

Afbeelding2

Document met 25 grappen over de Corona-tijd

Praten over humor in de Corona-tijd kan aan de hand van dit document.

Hoe kun je dit gebruiken?

  • Projecteer een grap op het bord en laat kinderen hierover in tweetallen in gesprek gaan.
  • Print alle grappen uit, laat kinderen een grap kiezen en laat ze opschrijven wat hun mening is.
  • Filosofeer klassikaal over humor in deze tijd aan de hand van een of meer grappen.
  • Print alle grappen uit, geef kinderen in een drietal een aantal grappen om te bespreken.

Vragen die je zou kunnen laten beantwoorden:

1. Kijk naar de afbeelding.
2. Snap je de grap?
3. Zo ja, leg de grap uit.
4. Vind je dit een leuke grap?
5. Leg uit waarom wel of niet.
6. Hoe zullen anderen hierover denken?
7. Kan deze grap wel / niet?

 

Download hier het document met de 25 grappen.

Laat je me weten of je dit gedaan hebt en hoe je ervaring was?

18 januari – Internationale Winnie de Poeh dag

Wie kent ‘m niet? Winnie de Poeh!
18 januari is het de Internationale Winnie de Poeh dag.

Wil je er (in die week) aandacht aan besteden in de klas? Dan volgen hier wat tips.

Kijk de film (in stukjes).

Op YouTube vind je 27 korte filmpjes die samen de film The many adventures of Winnie the Pooh uit 1977 vormen.
De film is in het Engels, zonder Nederlandse ondertiteling: extra Engelse les, dus.

Op wie lijk jij?

De personages uit het officiële boek (en de film) hebben duidelijke karakters. Op wie lijken de leerlingen? Of hangt dat van de situatie af? Wanneer lijken zij op Teigetje en wanneer op Konijn? 😊

Winnie de Poeh

is opgeruimd, liefdevol en trouw. Hij stelt continu onderzoekende vragen en bedenkt creatieve oplossingen voor problemen.

Knorretje

is onzeker en angstig. Hij heeft weinig zelfvertrouwen en heeft steeds iemand nodig om hem aan te moedigen en te stimuleren.

Teigetje

is erg druk en aanwezig. Hij denkt vaak niet na voordat hij iets doet.

Iejoor

is pessimistisch en somber.

Konijn

is perfectionistisch en heeft het liefst volledige controle over de situatie. Hij is bazig en soms onaangenaam

Uil

vertegenwoordigt de wetenschap. Hij is slim en verstandig.  De oplossingen van uil zijn alleen zo ingewikkeld uitgelegd dat niemand er iets van begrijpt.

Kanga

is lief en zorgzaam en wijst altijd op gevaren.

Roe

is (over)enthousiast en heel ondernemend.

Winnie-The-Pooh.png Bron

Quizzen

Er bestaan ook quizzen om te kijken op welk karakter je het meest lijkt:
Quizlet (Nederlands)
Oh my, Disney quiz (Engels)
Brainfall.com (Engels)

Inspirerende quotes

De manier waarop Winnie de Poeh en zijn vrienden naar het leven kijken is vaak bijzonder (en origineel). Een aantal treffende en inspirerende uitspraken heb ik verzameld in praatkaartjes.

praatkaartjes quotes.png

Filosoferen met Winnie de Poeh

Wil je filosofische gesprekken voeren met kinderen over de “gewone” gebeurtenissen uit het dagelijks leven via de verhalen van Poeh en zijn vrienden? Hier vind je voor elke bouw een lesopzet.

Levenslessen

Tenslotte nog deze tip: Het boekje ‘Tao van Poeh’ bestaat vol wijze levenslessen. Deze worden op de eenvoudige en grappige Poeh-manier (prachtig en grappig tegelijkertijd) prachtig beschreven.

Bronnen:
Wikipedia
Filosofie van Pooh
Ja.be 
Paradijsvolgelsmagazine
Afbeelding

Filosoferen en discussiëren over sterrenbeelden en horoscopen.

Met deze activiteiten  leren kinderen (filosoferen, discussiëren en kritisch nadenken) over sterrenbeelden en horoscopen.

Benodigdheden

De activiteiten

Presentatie

Volg klassikaal de dia’s in deze presentatie.
Vraag de leerlingen waar ze aan denken als ze de woorden “sterrenbeeld” en “horoscoop” zien of horen. Dit kun je klassikaal doen, maar ook met een actieve werkvorm, zoals TweePraat.

Werkblad

Vervolgens krijgt iedereen het werkblad Zoek Iemand Die. De leerlingen gaan op zoek naar klasgenoten die een bepaald sterrenbeeld hebben. Kinderen die snel klaar zijn (het blad vol hebben), kunnen een ‘tweede ronde’ maken.

Ik Ook Groepen

Hierna gaan de leerlingen in Ik Ook Groepen staan: alle kinderen met hetzelfde sterrenbeeld bij elkaar. Per groepje krijgen ze een blad met de beschrijving van hun sterrenbeeld. Ze praten hier samen over. Wat herkennen ze (niet)? Waar zijn ze het (niet) mee eens?

Afsluiting

Ten slotte gaan alle leerlingen weer terug naar hun eigen tafelgroepje (team). Nu mogen ze elkaar kort vertellen wat ze van de activiteiten vonden.

Vervolg

Je kunt nog samen filosoferen over een of meer stellingen:
* Een horoscoop bevat altijd een kern van waarheid.
* Ik vind horoscopen onzin.
* Ik lees mijn horoscoop regelmatig.

Je kunt de leerlingen ook een eigen horoscoop laten schrijven. 🙂

 

 

Heb je tips, aanvullingen of vragen?
Laat dan gerust een reactie achter 🙂

Filosoferen – Slim zijn

Eerder schreef ik al waarom ik filosoferen met kinderen belangrijk vind. Bovendien vind je in dat artikel tips en ideeën over hoe je filosofie kunt integreren in je lespraktijk.

Dit blogartikel gaat over filosoferen in het thema “slim zijn”.
Je kunt deze presentatie gebruiken bij de onderstaande activiteiten.
Ik raad je aan niet alle activiteiten achter elkaar te te laten doen. Ik plan deze verdeeld over meerdere momenten in één week.

uil 3

Opdracht 1

Laat de leerlingen pen en papier pakken en geef de volgende opdracht:
“Geef een cijfer aan jezelf voor hoe slim je bent. Kies een cijfer tussen 1 en 10. Een 1 betekent dat je totaal niet slim bent en een 10 betekent dat je heel erg slim bent.”

Opdracht 2

Laat de leerlingen in drietallen een gesprekje voeren over het cijfer dat ze zichzelf hebben gegeven. Het is belangrijk dat ze hun cijfer motiveren.
Na 5-10 minuten vraag je een aantal kinderen klassikaal te vertellen wat er besproken is.

Opdracht 3

Deze opdracht bestaat uit drie vragen:
* Wat betekent “slim zijn”?
*
Heeft dat alleen met intelligentie te maken?
*
Waar heeft het volgens jou allemaal mee te maken?
Deze opdracht kun je eerst individueel (schriftelijk) laten maken. Vervolgens kunnen leerlingen hun antwoorden uitwisselen met een of meer klasgenoten.
Je kunt de opdracht afsluiten door iedereen zijn eigen conclusie te laten opschrijven.
Deze conclusies kunnen weer stellingen vormen voor een later filosofisch gesprek.

Opdracht 4

Met de hele groep behandel je de vraag “Wat betekent ‘slim zijn’?”

Opdracht 5

Deze opdracht bestaat weer uit een aantal vragen:
* Word je vanzelf slimmer als je ouder wordt?
* Kun je er zelf iets aan doen?
* Is het belangrijk om slim te zijn? Waarom (niet)?
*
Hoe weet je dat je slim bent?
Bij opdracht 3 staat beschreven hoe je dit kunt aanpakken. 

Nog een leuke uitspraak:
Elke wijze uil is als uilskuiken geboren 🙂

Hier vind je alle blogs over filosofie.

 

Meer filosoferen met kinderen
     

 

Filosoferen – Voorspellen

Al eerder schreef ik een blog over filosoferen met kinderen.

In dit blogartikel deel ik mijn ideeën over filosoferen over het onderwerp “voorspellen”.

Je kunt ook  mijn presentatie die bij onderstaande activiteiten hoort downloaden.


Mix & Ruil

Kinderen vertellen elkaar aan de hand van een kaartje hoe ze denken dat hun leven eruit ziet over …. jaar.

Filosofische vragen / stellingen

Ná bovenstaande Mix & Ruil, of gewoon als losstaande activiteit kun je de leerlingen laten filosoferen over de volgende vragen / stellingen:
* Welke dingen zijn te voorspellen?
* Welke dingen zijn voorspelbaar en welke niet?
*
Waar hangt het vanaf of iets te voorspellen is?
* Ik zou graag de toekomst kunnen voorspellen.
* Als ik de toekomst zou kunnen voorspellen, dan…

Brief schrijven

Laat de kinderen een brief schrijven aan zichzelf als ze dertig jaar oud zijn. Laat ze in de brief vertellen hoe ze  zouden willen dat hun leven er dan uitziet.
Wat gaan ze met de brief doen, als hij af is? 🙂

Filosofische vragen

Nog meer vragen 🙂
1. Kun je de loop van je leven voorspellen? Waar hangt het vanaf hoe je leven zal zijn?
2. Kun je iets doen om de voorspelling uit te laten komen?
3. Aan welke dingen kun je wel en aan welke dingen kun je niet iets doen om ze uit te laten komen?
4. Kun je het leven van anderen voorspellen? Op welke punten wel en op welke punten niet?
5. Hoe groot is toeval in je leven en hoe groot de rol van voorspelbare dingen? Druk dat uit in percentages.
6. Is je toekomst makkelijker te voorspellen, omdat je in Nederland woont? Is het in sommige landen moeilijker te voorspellen? Waarom wel of niet?

Morgen voorspellen

Laat de kinderen (eerst in twee- of drietallen) filosoferen over de volgende uitdaging / vraag.
* Beschrijf uitgebreid wat jij denkt dat er morgen allemaal gaat gebeuren, zowel op school als thuis.
* Kijk morgen aan het eind van elk dagdeel wat er van je voorspelling is uitgekomen.
*
Welke dingen zijn goed te voorspellen en welke niet?

Hier nog een keer de downloads:

* De presentatie 
* De  kaartjes

 

Meer filosoferen met kinderen