Negen geheugenspelletjes om de hersenen (weer) te trainen

Zes weken thuisonderwijs en daarna twee weken vakantie.
Hoe is je geheugen dan (aangetast)? 😊
Dat gaan we testen!

Wil je beter dingen kunnen onthouden? Speel dan regelmatig geheugenspelletjes.
In dit blogartikel deel ik 9 ideeën en twee gratis downloads*.
Doe er je voordeel mee en krijg een geheugen als dat van een olifant!

Dit blogartikel is eerder gepubliceerd op Onderwijswereld-PO.

femke bosmans _ afbeelding olifant

Geheugenspel met voorwerpen

Leg verschillende voorwerpen op tafel. De leerlingen kijken één minuut aandachtig naar alle voorwerpen. Na die minuut legt de leerkracht een grote doek over alle voorwerpen. De leerlingen noteren alle voorwerpen die ze hebben onthouden.
Moeilijker maken: Raak alle voorwerpen aan op een bepaalde volgorde. De leerlingen moeten de voorwerpen op die volgorde noteren.

Geheugenspel met afbeeldingen *

Op het digibord staat een aantal afbeeldingen. De leerlingen krijgen één minuut om zoveel mogelijk afbeeldingen te onthouden. Na die minuut zet de leerkracht het digibord op zwart. De leerlingen noteren de afbeeldingen die ze hebben onthouden.

Geheugenspel met spellingwoorden

Op het digibord staan de spellingwoorden van het (vorige) woordpakket. De leerlingen krijgen één minuut om zoveel mogelijk woorden te onthouden. Na die minuut zet de leerkracht het digibord op zwart. De leerlingen noteren de woorden die ze hebben onthouden. Ze krijgen bij mij 1 punt voor elk woord en nog een punt per correct geschreven woord.

Memory

Zorg voor een aantal spelletjes Memory in je klas. Je kunt ze goedkoop op de kop tikken op een rommelmarkt, of in een tweedehands winkel.
Als je googelt op “memory kaartjes downloaden” kun je ook veel kaartjes vinden. Je kunt overigens ook “Mix & Koppel” kaartjes zoeken. Hiermee kun je ook Memory spelen.

Kwartet

Net als Memory kun je met Kwartet ook goed je geheugen trainen. Ook te vinden op een rommelmarkt, een tweedehands winkel én online.

Afbeeldingen natekenen *

De leerlingen kijken aandachtig naar de afbeelding op het digibord. Na vijf seconden zet de leerkracht het digibord op zwart. De leerlingen tekenen de afbeelding zo goed mogelijk na.

Ik ga op reis en neem mee …

Speel dit bekende spel op de originele manier. Óf je verandert het thema: “Mijn lievelingsdier is …” of “Ik ga op vakantie naar …”.

Online test

Doe de geheugentest van MemTrax.
Je krijgt een aantal afbeeldingen te zien. Als je precies hetzelfde plaatje ziet als je al een keer hebt gezien, klik dan op de afbeelding of op de spatiebalk. Aan het einde van de test krijg je een score.

Online breingames

Google op ‘online breingames’ en je vindt er tientallen. Op de site Braingymmer vind je er al 17!

 

* Download hier de documenten om in de klas in te zetten:
De powerpointpresentatie 
Het PDF-bestand

 

Lees dit blogartikel voor meer ideeën om het werkgeheugen te versterken.

 

boek bol    boek 2 bol    boek 3 bol

De woorden van spelling nog een keer oefenen met het Geheugenspel :-)

Af en toe laat ik de woorden van spelling nog een keer oefenen met het Geheugenspel.
Ideaal als je weinig tijd hebt. 🙂

Het gaat als volgt:
1. Zet de woorden op het digibord en dek ze af.
2. Laat de kinderen pen en papier pakken.
3. Op jouw teken toon je de woorden en krijgen de kinderen 2 minuten om zoveel mogelijk woorden te onthouden.
4. Na 2 minuten dek je de woorden weer af en krijgen de kinderen 2 minuten de tijd om zoveel mogelijk woorden op te schrijven.
5. Na 2 minuten berekent iedereen zijn/haar score: 1 punt voor elk goed woord en nóg een punt per correct gespeld woord.

Kinderen oefenen niet alleen de woorden van spelling, maar ook hun geheugen 🙂

 

 

Meer spelling oefenen

     

200 dagelijkse dictees voor groep 4 t/m 8

 

Aandacht voor executieve functies in de bovenbouw – metacognitie en zelfmonitoring

De executieve functie

Metacognitie en zelfmonitoring.

Omschrijving

Een stapje terugdoen om naar jezelf en je eigen aanpak en prestaties te kijken en deze waar nodig bijsturen.

Symbool boot

kapiteinspet

Hulpzin voor de leerling: Zet je (kapiteins) pet op!

Filmpjes

Deze filmpjes kun je met de klas kijken.
Mogelijke kijkvragen zijn: Wie kent zichzelf goed? Wie reflecteert en past zijn gedrag aan? Wie houdt rekening met anderen? Wie heeft moeite met dingen vanuit een ander standpunt te bekijken? Welke andere executieve functies herken je?

For the Birds

Partly Cloudy

The Milkshake Challenge

 

Ted Talks

 

Tony Robins: Why we do what we do.

 

Leerlingen die moeite hebben met metacognitie en zelfmonitoring  

* trekken weinig lering uit ervaringen.
* zien het eigen aandeel in gebeurtenissen/conflicten niet.
* overschatten zichzelf.
* stellen zichzelf te weinig vragen.
* vragen niet om hulp of juist te snel.
* merken niet hoe anderen reageren op zijn/haar gedrag
* controleren het eigen werk niet.
* maken slordigheidsfouten.
* hebben moeite met het aannemen van feedback om gedrag of prestaties bij te stellen.
* hebben moeite om dingen vanuit een ander standpunt te bekijken.

Scoreformulier 

Met dit scoreformulier  kun je leerlingen scoren op planning en organisatie.
Mogelijkheden:
* leerkracht scoort alle leerlingen
* leerkracht scoort enkele leerlingen
* leerling scoort zelf
* beiden scoren en vergelijken
* scoor met een 3-, 5- of 10-puntsschaal
* scoor met kleurtjes: rood, oranje, groen
* scoor met smileys: 🙂  😐  ☹️

Versterken van metacognitie en zelfmonitoring

– Laat de leerling reflecteren op het eigen werk.
– Stel vragen die de metacognitie en zelfmonitoring stimuleren, zoals “Met wie zou je deze taak goed kunnen maken en waarom?”, “Welk onderdeel lijkt je gemakkelijk/moeilijk?”
– Laat de leerling eerst het eigen werk nakijken, voordat het zijn/haar werk inlevert.
– Bedenk samen stappen/ strategieën om doelen te bereiken.
– Bied en bespreek succeservaringen.
– Werk met een emotiemeter.
– Reflecteer tijdens en na afloop van een taak/situatie: “Hoe heb je dat probleem opgelost?”, “Wat heeft goed gewerkt?”, “Waarom ging de samenwerking goed/niet goed?”

Materialen

* Zien in de klas heeft een mooie “thermometer om een boze bui te meten” gemaakt.
* Op Opgroeikaarten.nl vind je verschillende kaarten, zoals deze emotiemeter.
* Op de site van Auris kun je een prachtige gevoelensposter downloaden.
Natuurlijk kun je ook zelf een emotie- of gevoelsmeter (laten) maken.

Spelletjes die een beroep doen op metacognitie en zelfmonitoring

Schaken
Weerwolven
Cluedo
Stratego
Ticket to ride
Scotland Yard

Meer spelletjes vind je in de Wijzer in Executieve Functies.

Benieuwd naar mijn andere blogs over executieve functies?
Die vind je hier.

 

Bronnen:
* Pica

* Zien in de klas
* Executieve functies bij kinderen en adolescenten
* Professionalisering WiEF

Met speciale dank aan WiEF en Zien in de klas voor alle afbeeldingen! 🙂 

 

Heb je tips, aanvullingen of vragen?
Laat dan gerust een reactie achter 🙂

Aandacht voor executieve functies in de bovenbouw – flexibiliteit

De executieve functie

Flexibiliteit.

Omschrijving 

Schakelen tussen activiteiten en je gedrag en je plannen aanpassen aan nieuwe omstandigheden.

Symbool boot

roer

Hulpzin voor de leerling: Gooi je roer om!

Filmpjes

Deze korte filmpjes kun je met de klas kijken. Mogelijke kijkvragen zijn: Hoe past iemand zijn/haar gedachten en gedrag aan aan de (veranderde) situatie? Welke andere executieve functie(s) zie je?

Oreo-reclame


Ormie the Pig

A cloudy lesson

Bulldog

On the level

Gone nutty

Kameleon past zich fantastisch aan – versneld afspelen


Leerlingen die moeite hebben met flexibiliteit

* reageren emotioneel bij veranderingen.
* hebben moeite met het wisselen of schakelen van activiteit, aanpak of onderwerp.
* worden zenuwachtig van plotselinge veranderingen.
* kunnen hun verwachtingen niet loslaten.
* hebben moeite met het wisselen van denkstrategie.
* hebben moeite met onverwachte gebeurtenissen.
* hebben relatief veel tijd nodig om te wennen aan onbekende situaties.
* raken van streek als anderen zich niet aan regels of afspraken houden.
* worstelen met taken die een open einde hebben.
* hebben moeite met figuurlijk taalgebruik.
* hebben behoefte aan voorspelbaarheid, een vaste routine en een vaste volgorde
* willen de regie houden over de situatie.

Scoreformulier 

Met dit scoreformulier kun je leerlingen scoren op flexibiliteit.
Mogelijkheden:
* leerkracht scoort alle leerlingen
* leerkracht scoort enkele leerlingen
* leerling scoort zelf
* beiden scoren en vergelijken
* scoor met een 3-, 5- of 10-puntsschaal
* scoor met kleurtjes: rood, oranje, groen
* scoor met smileys: 🙂  😐  ☹️

Versterken van flexibiliteit

– Leer je leerlingen begrijpen wat flexibel en inflexibel gedrag is.
– Leer je leerlingen strategieën aan om zich flexibeler op te stellen. (tot 10 tellen, de situatie rustig verlaten, hulp vragen)
– Laat je leerlingen een strategie bedenken, die ze in alle situaties kunnen toepassen.
– Bied als leerkracht structuur en overzicht.
– Gebruik de tips die staan in de blog over emotieregulatie.
– Zorg voor een planning van de dag op het bord Houd je zoveel mogelijk aan deze planning. Geef veranderingen tijdig door.
– Waarschuw vooraf wat er gaat komen: “Over vijf minuten gaan we stoppen.”
– Geef de leerling en waar mogelijk keuzes of inspraak.
– Zorg dat er heldere klassenregels zijn, niet te veel en dat iedereen zich eraan houdt.

Spelletjes die een beroep doen op flexibiliteit

4 op ‘n rij
Koehandel
Levensweg
Mens erger je niet
Pim Pam Pet
SET
Skip-bo
Ubongo
Vlotte geesten
Wie is het?

Meer spelletjes vind je in de Wijzer in Executieve Functies.

Benieuwd naar mijn andere blogs over executieve functies?
Die vind je hier.

 

Bronnen:
* Pica

* Zien in de klas
* Executieve functies bij kinderen en adolescenten
* Professionalisering WiEF

Met speciale dank aan WiEF en Zien in de klas voor alle afbeeldingen! 🙂 

 

Heb je tips, aanvullingen of vragen?
Laat dan gerust een reactie achter 🙂

Aandacht voor executieve functies in de bovenbouw – emotieregulatie

De executieve functie

Emotieregulatie.

Omschrijving

Emoties reguleren, zodat je doelen kunt bereiken, taken kunt voltooien of gedrag kunt controleren of sturen.

Symbool boot

toerenteller

Hulpzin voor de leerling: Let op je toerenteller!

Filmpjes

Dit filmpje is geschikt om te kijken met je groep. Vragen die je kunt stellen: Wat heeft dit te maken met emotieregulatie (of: je toerenteller). Hoe beïnvloedt de toerenteller van de beer anderen? Wat kun je vertellen over het wasbeertje? Wat is de wijze les van dit filmpje?

Dit filmpje gaat over “je plan steeds moeten aanpassen”. Je kunt een vergelijking maken naar de dagelijkse praktijk. “Wat als iets niet lukt? Pas je dan je plan aan, of geef je op? En wat als iemand niet weet hoe hij zijn plan kan aanpassen. Welke tips heb je voor diegene?”

Ted Talk

In deze prachtige Ted Talk deelt Olympa Della Flora creatieve manieren die ze gebruikt om kinderen die worstelen met emotieregulatie.

Spreuk

Welke leerling kan de grap van deze spreuk van Herman Finkers uitleggen? 🙂

Leerlingen die moeite hebben met emotieregulatie

* reageren heftig op (relatief kleine) gebeurtenissen.
* raken overspoeld met emotie.
* maken zich overdreven druk of ongerust.
* hebben moeite om zichzelf te herpakken als iets fout gaat.
* hebben moeite met kritiek.
* blijven in een emotie hangen, waardoor verder handelen in de weg staat.
* kunnen slecht met teleurstellingen omgaan.
* vertonen ongeduldig gedrag.
* kroppen emoties op.
* raken gemakkelijk in conflict.

Scoreformulier 

Met dit scoreformulier kun je leerlingen scoren op emotieregulatie.  
Mogelijkheden:
* leerkracht scoort alle leerlingen
* leerkracht scoort enkele leerlingen
* leerling scoort zelf
* beiden scoren en vergelijken
* scoor met een 3-, 5- of 10-puntsschaal
* scoor met kleurtjes: rood, oranje, groen
* scoor met smileys: 🙂  😐  ☹️

Versterken van emotieregulatie

– Spreek met je groep over emoties: “Welke zijn er? Hoe herken je ze bij jezelf en een ander?” Gebruik hierbij emoticons.
– Leg emoties en gedrag uit met behulp van het GGGG-model.
– Geef feedback op de emoties die je bij je leerlingen ziet.
– Bereid leerlingen voor, door te bespreken wat ze kunnen verwachten.
– Bespreek met leerlingen wat je kunt doen als je je overweldigd voelt. Welke andere (positieve) keuzes kan hij/zij maken?
– Geef kinderen een ‘cool down’ plek.
– Vermijd stressvolle situaties, zoals te weinig tijd om opdrachten af te maken.
– Help je leerlingen hun gevoelens te herkennen door gebruik te maken van een gevoels- of emotiemeter.

Materialen

* Zien in de klas heeft een mooie “thermometer om een boze bui te meten” gemaakt.
* Op Opgroeikaarten.nl vind je verschillende kaarten, zoals deze emotiemeter.
* Op de site van Auris kun je een prachtige gevoelensposter downloaden.
Natuurlijk kun je ook zelf een emotie- of gevoelsmeter (laten) maken.

Spelletjes die een beroep doen op emotieregulatie

4 op ‘n rij
Dokter bibber
Ganzenborden
Koehandel
Levensweg
Mens erger je niet
Monopoly
Pesten met kaarten
Toren van Pisa
UNO
Zeeslag

Meer spelletjes vind je in de Wijzer in Executieve Functies.

Benieuwd naar mijn andere blogs over executieve functies?
Die vind je hier.

 

Bronnen:
* Pica

* Zien in de klas
* Executieve functies bij kinderen en adolescenten
* Professionalisering WiEF

Met speciale dank aan WiEF en Zien in de klas voor alle afbeeldingen! 🙂 

 

Heb je tips, aanvullingen of vragen?
Laat dan gerust een reactie achter 🙂

Aandacht voor executieve functies in de bovenbouw – taakinitiatie

De executieve functie

Taakinitiatie.

Omschrijving

Zonder aarzelen of twijfelen en op een efficiënte manier aan een taak beginnen. Ook “initiatief tonen” (het zelfstandig bedenken van strategieën, ideeën, antwoorden en oplossingen) valt hieronder.

Symbool boot

schroef

Hulpzin voor de leerling:  Geef die schroef een zwengel!

Filmpje

In deze reclame zie je mensen op een roltrap. Als de roltrap stopt, wacht iedereen af. Niemand toont initiatief.  Je kunt een vergelijking maken naar klassensituaties.

En in deze Ted Talk spoort Tim Urban ons aan om beter na te denken over wat we echt uitstellen, tot onze tijd erop zit. Een heel grappige talk vol inzichten.

 


Leerlingen die moeite hebben met taakinitiatie

* moeten eraan herinnerd worden om te beginnen met een opdracht.
* vermijden de taak of stellen de taak uit.
* starten als een taak af is, moeilijk met de volgende taak.
* vragen geen hulp.
* wachten bij groepsactiviteiten tot iemand anders begint.

taakinitiatie Bron


Scoreformulier 

Met dit scoreformulier kun je leerlingen scoren op planning en organisatie.
Mogelijkheden:
* leerkracht scoort alle leerlingen
* leerkracht scoort enkele leerlingen
* leerling scoort zelf
* beiden scoren en vergelijken
* scoor met een 3-, 5- of 10-puntsschaal
* scoor met kleurtjes: rood, oranje, groen
* scoor met smileys: 🙂  😐  ☹️

Het versterken van taakinitiatie

– Bespreek met de leerling wat af kan/moet zijn binnen een bepaalde tijd.
– Deel een taak op in stukken en geef aan dat je af en toe langskomt om te kijken hoe ver de leerling is.
– Vraag: “Wat heb je nodig om te starten?”.
– Check of iedereen de instructie heeft begrepen.
– Geef de leerling een maatje, die hem of haar op gang helpt.
– Visualiseer de stappen om een taak te beginnen met picto’s.
– Oefen het vlot aan het werk gaan in een leuke spelvorm. Bijvoorbeeld: klaarzitten en aan het werk gaan als het liedje is afgelopen.

Materialen

Deze kaartjes van Juf Inger kunnen helpen om aan het werk te gaan en aan het werk te blijven 😊

Spelletjes die een beroep doen op taakinitiatie

Betrapt en gesnapt
Halli Galli
Skip-bo
Speedcups
Twister

Meer spelletjes vind je in de Wijzer in Executieve Functies.

Benieuwd naar mijn andere blogs over executieve functies?
Die vind je hier.

 

Bronnen:
* Pica

* Zien in de klas
* Executieve functies bij kinderen en adolescenten
* Professionalisering WiEF
* Juf Inger

Met speciale dank aan WiEF en Zien in de klas voor alle afbeeldingen! 🙂 

 

 

Heb je tips, aanvullingen of vragen?
Laat dan gerust een reactie achter 🙂