Stap voor stap leren in de klas: structuur en eigenaarschap voor leerlingen

Stap voor stap leren in de klas: structuur en eigenaarschap voor leerlingen

Als leerkracht of remedial teacher wil je dat leerlingen grip krijgen op hun eigen leerproces. Het stappenplan leren van Juf Mar helpt hierbij. Het biedt een duidelijke structuur die kinderen ondersteunt bij het leren én oefenen. Door deze stappen zichtbaar te maken, weten leerlingen precies waar ze aan toe zijn. Dit zorgt voor overzicht, motivatie en eigenaarschap.

Voorbereiding

Hang de poster van het stappenplan zichtbaar op in de klas. Zo hebben leerlingen dagelijks zicht op de route van leren. Gebruik de poster ook actief tijdens je les. Benoem telkens in welke stap jullie zitten en maak samen de overgang naar de volgende stap. Zo wordt de poster een herkenbare houvast, niet alleen voor jou, maar vooral voor de kinderen.

Stap voor stap leren in de klas

In het document van Juf Mar vind je een helder overzicht van zes vaste stappen:

  1. Wat is het doel?
    Lesdoel benoemen: leerlingen weten precies waar jullie naartoe werken.
  2. Wat weet je al?
    Voorkennis activeren: aansluiten bij wat er in hun rugzak zit.
  3. Uitleg & samen oefenen
    Instructie en begeleid oefenen: voordoen, samen doen, vragen stellen.
  4. Zelf aan de slag
    Onafhankelijk oefenen: kinderen proberen het zelf, met vertrouwen.
  5. Even checken: doel behaald?
    Controle van begrip: samen reflecteren en terugkijken.
  6. Wat is je volgende stap?
    Afsluiten en vooruitkijken: eigenaarschap en motivatie versterken.

Deze zes stappen maken leren overzichtelijk en doelgericht, zowel bij klassikale lessen als bij individuele begeleiding.

Tips

  • Gebruik vaste taal: benoem steeds dezelfde woorden bij de stappen, zodat leerlingen het patroon herkennen.
  • Verbind met executieve functies: dit stappenplan ondersteunt vaardigheden als plannen, reflecteren en doorzetten.
  • Maak het visueel: wijs actief op de poster of gebruik pictogrammen bij opdrachten.
  • Betrek de leerlingen: laat kinderen zelf aangeven in welke stap zij zich bevinden. Dit vergroot hun eigenaarschap.

Download

Download hier de documenten.

.

Stap voor stap leren in de klas  structuur en eigenaarschap voor leerlingen

Je vindt juf Mar ook op Instagram.

Gebruik je deze of andere materialen van juf Mar? Tag haar dan op Instagram!

Meer inspiratie

Meer inspiratie vind je via de themapagina Oefenen en leren.

Wist je dat deze website (naast meer dan 1000 gratis downloads) ook een winkel heeft? Daar vind je veel lesmateriaal waarmee je structureel weken aan de slag kunt gaan. Denk aan projectboekjes rekenen-wiskunderekenen op tempowoordenlijsten spelling en spelling oefenkaartenmaterialen voor je Engelse lesoefenboekjes werkwoordspelling en taal en kant-en-klare projectboekjes.

In de gratis catalogus is voor bijna elk product uit de webshop minimaal één voorbeelddocument opgenomen, zodat je een goed beeld krijgt van wat je kunt verwachten. Dit helpt je om een keuze te maken en precies te weten wat je bestelt.

Alles-in-één bundel Executieve Functies - Juffrouw Femke
Combideal alle projectboekjes - juffrouw Femke
Catalogus winkel Juffrouw Femke 2.0

Sluit je les af met deze Exit deuren

Sluit je les af met deze Exit deuren! Juf Monique zag dit idee bij de The Unteachables en maakte een eigen Nederlandse versie.

Bedoeling

Met deze gratis powerpoint van juf Monique sluit je elke les gestructureerd en betrokken af. De presentatie heet ‘Welke deur is onze exit vandaag?’. Je klikt op een deur, en daarachter zit een korte reflectieopdracht. Zo geef je de les(dag) een rustig einde én zie je meteen hoe goed je leerlingen het leerdoel hebben begrepen.

Benodigdheden

Voor deze activiteit(en) heb je het volgende nodig:

  • een digibord of scherm waarop je de powerpoint kunt tonen
  • een laptop of computer om de presentatie te openen
  • nieuwsgierige leerlingen 😉

Je hoeft niets te printen of klaar te leggen. Alles zit al in de presentatie.

Voorbereiding

Er is geen voorbereiding nodig. Open de PowerPoint, kies een deur, klik – en klaar. Wil je toch iets aanpassen? De presentatie is bewerkbaar. Je past je de vragen dus gemakkelijk aan jouw groep of vakgebied aan.

Sluit je les af met deze Exit deuren

De presentatie bestaat uit één startdia met 30 genummerde deuren. Elke deur linkt door naar een reflectievraag of exit-opdracht. Denk aan:

  • “Wat vond jij het belangrijkste van deze les?”
  • “Welke vraag heb jij nog?”
  • “Welk cijfer geef jij jezelf voor je inzet? Waarom?”

Elke opdracht is kort, duidelijk en actief. Zo haal je waardevolle informatie op over wat je leerlingen leerden. Door de speelse opzet blijven leerlingen tot het einde van de les betrokken. Ze vinden het waarschijnlijk zelfs spannend: welke deur kiezen we vandaag?

Download

.

Sluit je les af met deze Exit deuren

Je vindt juf Monique ook op Instagram.

Meer inspiratie

Meer inspiratie en downloads op dit gebied vind je via de themapagina Oefenen en leren.

Wist je dat deze website (naast meer dan 1000 gratis downloads) ook een winkel heeft? Daar vind je veel lesmateriaal waarmee je structureel weken aan de slag kunt gaan. Denk aan projectboekjes rekenen-wiskunderekenen op tempowoordenlijsten spelling en spelling oefenkaartenmaterialen voor je Engelse lesoefenboekjes werkwoordspelling en taal en kant-en-klare projectboekjes.

In de gratis catalogus is voor bijna elk product uit de webshop minimaal één voorbeelddocument opgenomen, zodat je een goed beeld krijgt van wat je kunt verwachten. Dit helpt je om een keuze te maken en precies te weten wat je bestelt.

Combideal invallerspakketten groep 6-7-8
Spelend leren

Werkbladen bij het boek De Gouden IJscoupe

logo juf Fem

Ontdek de werkbladen bij het boek De Gouden IJscoupe.

Juf Fem las het boek De Gouden IJscoupe, geschreven door Eveline Baar, en schreef er een review over. Deze is te vinden op het instagramaccount van juf Fem: @deklasvanjuf_femke.

Samenvatting van De Gouden IJscoupe

Vito woont met zijn familie boven hun ijssalon. Als de uitnodiging voor de belangrijkste ijswedstrijd van het jaar wordt bezorgd, verandert alles. Om de vijftigste Gouden IJscoupe te winnen, moet Vito’s vader het oudste recept voor Italiaans ijs ooit maken.

Vito verzamelt al zijn moed en gaat op zoek naar het recept, samen met zijn beste vriendin en zijn oma. Wint zijn familie na al die jaren dan eindelijk De Gouden IJscoupe? En wat heeft opa’s verdwijning lang geleden met de wedstrijd te maken?

Werkbladen bij het boek De Gouden IJscoupe

Na de recensie van De Gouden IJscoupe op Instagram, deelt juf Fem hier nu de bijbehorende werkbladen. Deze werkbladen sluiten aan bij de thema’s van het boek en bieden interactieve en creatieve opdrachten voor de kinderen.

IJsdala’s

Dit zijn mandala ijsjes om te tekenen en in te kleuren.

Mijn DROOMijsje

Visualiseer doelen en dromen met dit werkblad.

Mijn LEERijsje

Breng leerpunten, hulpvragen en doelen in kaart.

Welk ijsje is het?

Welk ijsje is het?: Door gesloten vragen en goed te luisteren raden welk ijsje het is. Dit spel is een variant op “Wie is het?”.

Al deze werkbladen bieden een leuke aanvulling op het boek en de lesactiviteiten, maar kunnen ook prima los gebruikt worden.

Downloads

.

.

.

.

Werkbladen bij het boek De Gouden IJscoupe

.

Voor vragen, aanvullingen, suggesties en/of vragen kun je contact opnemen via deklasvanjuf_femke@outlook.com of via Instagram @deklasvanjuf_femke

Ook interessant

Meer inspiratie op het gebied van lezen en leesbevordering vind je via de eerste onderstaande afbeelding. Neem ook een kijkje op de themapagina Kinderboekenweek 2024. Daar vind je onder andere de vlaggenlijn voor groep 5 t/m 8.

Wist je dat deze website (naast meer dan 800 gratis downloads) ook een winkel heeft? Daar vind je veel lesmateriaal waarmee je structureel weken aan de slag kunt gaan. Denk aan dagelijkse dictees, oefenboekjes werkwoordspelling en taal en kant-en-klare projectboekjes.

De Juffrouw Femke Academy is een online omgeving, bedoeld voor leerkrachten en docenten die zich verder willen ontwikkelen met als doel het vergroten van de betrokkenheid, motivatie en het leerplezier van de leerlingen.

Pagina Lezen en leesbevordering
winkel juffrouw Femke
Juffrouw Femke academy

In dit artikel staan partnerlinks.

Gebruik deze hulphand tijdens het zelfstandig werken

juf Nicole voor juffrouw Femke

Gebruik deze hulphand tijdens het zelfstandig werken. De leerlingen van juf Nicole (die dit document maakte) doen dat al. Download het bestand onder het kopje Download.

Bedoeling

De leerlingen gebruiken de hulphand tijdens het zelfstandig werken. Door bewust eerst zelf dingen te proberen en op te lossen worden ze steeds zelfstandiger.

Voorbereiding

Print het blad van de hulphand uit en lamineer het, zodat je het langer kunt gebruiken.

  • vier of zes op één blad voor de leerlingen;
  • één op A3-formaat, voor in de klas.

Gebruik deze hulphand tijdens het zelfstandig werken

Bespreek samen met de kinderen de stappen van de hulphand, zoals hieronder beschreven:

1. Probeer het eerst zelf.

2. Vraag het aan je buurvrouw/buurman.

3. Vraag het aan iemand in je groepje.

4. Vraag het aan iemand anders in de klas.

5. Vraag het aan de juf/meester.

Bespreek ook het doel en de voordelen van deze stappen en reflecteer regelmatig hoe het gaat.

Hang de hulphand op een zichtbare plek in de klas, zodat kinderen hem kunnen raadplegen wanneer nodig.

Taggen

Gebruik je de hulphand in de klas? Maak een leuke foto en tag juf Nicole in je bericht! Haar account op Instagram is: @jufnicole_educatiefmateriaal. 

📸

Download

Download hier de hulphand.

.

.

Meer inspiratie

Zoek je nog meer tips voor tijdens het zelfstandig werken? Bezoek dan zeker de themapagina Oefenen en leren.

Wist je dat deze website (naast meer dan 800 gratis downloads) ook een winkel heeft? Daar vind je veel lesmateriaal waarmee je structureel weken aan de slag kunt gaan. Denk aan oefenboekjes, (mini-)projecten en meer.

winkel juffrouw Femke
projecten

Zelfstandig werken bord

Juf Joyce voor juffrouw Femke

Zelfstandig werken bord – door juf Joyce

In groep 5 wil ik de zelfstandigheid van de kinderen stimuleren door middel van het ‘zelfstandig werken bord’. Ik vind het belangrijk dat kinderen eerst zelf nadenken, goed kijken en weten wat ze kunnen doen als ze klaar zijn. Zo zijn ze minder afhankelijk van de leerkracht.

Ook geef ik ze soms de eigenaarschap om zelf de volgorde te bepalen. Ze maken zelf de keuze waarmee ze beginnen. Soms klassikaal en soms ook op niveau.

Met de online taken differentieer ik ook op niveau en kunnen zij zelf inschatten op welk niveau ze gaan oefenen (taaloefenen.nl bijvoorbeeld).

Zelfstandig werken bord – Hoe zet ik dit in?

Na mijn uitleg zet ik het bord klaar en benoem ik op welke kleur het stoplicht staat en hoe lang ze zelfstandig aan de slag moeten gaan. Het format blijft steeds hetzelfde. Ik pas alleen aan wat ze moeten maken en waar ze het moeten inleveren en hoe ze het moeten nakijken.

Vaste volgorde/ keuzemenu

Ik maak van tevoren een keuze of ik ze laat kiezen tussen de volgorde van vakken/taken of dat ze op een bepaalde volgorde moeten werken. Bij een vaste volgorde geef ik dit aan door het tweede plaatje! Daarbij gebruik ik signaalwoorden zoals; eerst, vervolgens, daarna, ten slotte…

Bij een het keuzemenu mogen ze zelf de volgorde bepalen. Ik zet de taken onder elkaar en de leerlingen kijken zelf waar ze mee beginnen.

Thermometer nakijken

Je kunt deze gemakkelijk zelf aanpassen of toevoegen:

  • zelf nakijken
  • samen nakijken
  • juf kijkt na
  • ..?

Thermometer inleveren

Ik laat ze dit op een standaard plek open inleveren, zodat ik gemakkelijker feedback kan geven. Ik kijk goed naar het lesdoel en dan maak ik vooraf de keuze waar ik wil dat ze het inleveren.

  • inleverbakken (zichzelf inschalen aan de hand van de leerkuil)
  • open op instructietafel
  • in je la
  • op het bureau van de juf
  • ..?

Stoplicht

Het heeft niet zo zeer met geluidsniveau te maken. Alleen bij rood is het echt stil. Dat is een vereiste. Bij de oranje en groen blijft het zachtjes, zodat iedereen zich optimaal kan concentreren. Groen betekent niet per definitie hard praten. De leerlingen mogen andere kinderen om hulp vragen.

  • rood: je werkt alleen en in stilte. Na 5 minuten loop ik mijn eerste ronde.
  • oranje: de leerlingen mogen hulp vragen in hun groepje.
  • groen: de leerlingen mogen ook in andere groepjes om hulp vragen.

Zelfstandig werken bord – link Gynzy

Via deze link vind je het bord op Gynzy. Je kunt het aanpassen en dan zelf gebruiken in de klas.

Download

Download hier een Pdf-bestand met bovenstaande tekst.

.

Zelfstandig-werken-bord

.

Juf Joyce

Volg juf Joyce ook op:

Meer inspiratie

Zoek je meer tips en ideeën op het gebied van klassenmanagement of oefenen en leren? Neem dan een kijkje op die themapagina(‘s).

In onze winkel vind je veel oefenmateriaal, (mini-)projecten, quizzen en meer! Hiermee kun je een heel schooljaar structureel aan de slag. 🤩

winkel juffrouw Femke

Een Ik-rapport voor je leerlingen

juf Nicole voor juffrouw Femke

Een Ik-rapport voor je leerlingen. Dat heeft juf Nicole gemaakt. Lees gauw verder hoe je dit kunt inzetten en download het bestand onder het kopje Download.

Bedoeling

De leerlingen vullen een Ik-rapport in en reflecteren daarbij op verschillende vaardigheden. Dit bevordert hun bewustwording en hun persoonlijke ontwikkeling.

Benodigdheden

Voor deze activiteit heb je het Ik-rapport uit de download, schrijfspullen, kleurpotloden en/of markers nodig.

Voorbereiding

Print het Ik-rapport uit en zorg ervoor dat de leerlingen pennen, kleurpotloden, markers en dergelijke hebben.

Een Ik-rapport voor je leerlingen

Bespreek de drie zinnen die bovenaan in het rapport staan en geef ze elk een verschillende kleur:

  • ik kan dit en kan ook anderen helpen
  • kan dit al een beetje, maar wil hier nog wel beter in worden
  • is heb hier echt nog meer hulp bij nodig

Lees de doelen samen met de kinderen en controleer of alles duidelijk is. Laat de kinderen de juiste kleur aangeven voor elke zin. Na het bespreken gaan de kinderen op de achterkant aan de slag met het bedenken van hun eigen ontwikkelpunten en hoe zij hieraan willen werken in de komende tijd.

Taggen

Als je het Ik-rapport gaat gebruiken, deel je dan je ervaringen met ons? Tag juf Nicole in je bericht!  Haar account op Instagram is: @jufnicole_educatiefmateriaal

📝
✨

Download

Download hier het Ik-rapport voor je leerlingen.

.

Een Ik-rapport voor je leerlingen

.

Meer inspiratie

Meer inspiratie vind je via de themapagina Oefenen en leren.

Wist je dat deze website (naast meer dan 900 gratis downloads) ook een winkel heeft? Daar vind je veel lesmateriaal waarmee je structureel weken aan de slag kunt gaan. Denk aan projectboekjes rekenen-wiskunderekenen op tempowoordenlijsten spelling en spelling oefenkaartenmaterialen voor je Engelse lesoefenboekjes werkwoordspelling en taal en kant-en-klare projectboekjes.

In de gratis catalogus is voor bijna elk product uit de webshop minimaal één voorbeelddocument opgenomen, zodat je een goed beeld krijgt van wat je kunt verwachten. Dit helpt je om een keuze te maken en precies te weten wat je bestelt.

Spelling oefenkaarten
Bundel - oefenboekjes woordbenoemen en zinsontleden groep 5 t/m 8
oefenboekje werkwoordspelling - niveau 4