Filosofische vragen voor kinderen? Jazeker! Waarom en hoe? Daar schreef ik er eerder dit artikel over. Nu heb ik een document gemaakt met 24 filosofische vragen voor kinderen. Je kunt het gebruiken bij het rad van IKEA.
Bedoeling
De leerlingen onderzoeken en beantwoorden de vragen. Ze geven hun eigen mening, luisteren naar de mening van hun klasgenoten en denken kritisch na.
Benodigdheden
Voor deze activiteit heb je het volgende nodig:
de vragen uit de download
eventueel het rad van fortuin van IKEA
Voorbereiding
Print de vragen uit en plan momenten waarop je de vragen gaat stellen. Als je niet met het rad werkt, kun je de vragen uitknippen en opvouwen. Stop ze in een bakje en laat een leerling af en toe een vraag pakken.
Filosofische vragen voor kinderen
Draai aan het rad. Stel de vraag die bij het gedraaide getal hoort. Deze vraag is het uitgangspunt voor een filosofisch gesprek. Als leerkracht leid je dit. Fabien van der Ham geeft een aantal adviezen:
De belangrijkste regel is: stel alleen vragen, geef zelf geen antwoorden.
Laat niet blijken wat je van het thema / onderwerp vindt.
Laat je eigen nieuwsgierigheid en onwetendheid zien.
Leid het gesprek als het gaat om orde, respect voor elkaar en spreekbeurten.
Verplicht kinderen niet tot hardop meedoen, stimuleer wel.
In de gratis catalogus is voor bijna elk product uit de webshop minimaal één voorbeelddocument opgenomen, zodat je een goed beeld krijgt van wat je kunt verwachten. Dit helpt je om een keuze te maken en precies te weten wat je koopt.
Hitte in de klas: wat werkt wel en wat juist niet?
Praktische tips voor leerkrachten tijdens warme schooldagen
De temperaturen lopen op en in veel klaslokalen stijgt het kwik al vroeg boven de 25 graden. Leerlingen zijn sneller moe, prikkelbaar en afgeleid. En ook jij als leerkracht merkt waarschijnlijk dat lesgeven meer energie kost.
Maar wat kun je nu het beste doen? Kies je voor gewoon doorgaan? Pas je het programma aan? Ga je naar buiten of blijf je juist binnen?
In dit artikel deel ik praktische tips, afwegingen en keuzes voor warme schooldagen.
Moet je je programma aanpassen?
Dat kan. En je kan het ook aanpassen. Ik geef je de voor- en nadelen.
Mogelijkheid 1: Het gewone programma volgen
Voordelen
Structuur blijft behouden.
Leerlingen weten waar ze aan toe zijn.
Sommige groepen hebben juist behoefte aan duidelijkheid.
Nadelen
Concentratie neemt vaak sterk af.
Frustratie en onrust kunnen toenemen.
Minder effectieve lestijd.
Mogelijkheid 2: Het programma aanpassen
Denk bijvoorbeeld aan:
kortere instructies;
meer bewegingsmomenten;
zelfstandig werk in de ochtend;
creatieve of praktische activiteiten in de middag.
Wat werkt vaak goed?
Plan vakken die veel concentratie vragen zoveel mogelijk in de ochtend.
Binnen blijven of naar buiten?
Tja, waar doe je goed aan bij (extreem) warm weer?
Naar buiten gaan
Kan goed werken als:
er voldoende schaduw is;
leerlingen rustig kunnen spelen of werken;
de temperatuur buiten prettiger is dan binnen.
Geschikte activiteiten:
voorlezen;
stillezen;
spelletjes;
buiten rekenen of taal;
groepsgesprekken.
Binnen blijven
Soms is het binnen juist koeler.
Probeer dan:
zonwering gesloten te houden;
ramen vroeg in de ochtend open te zetten;
lampen en digibord uit te schakelen wanneer mogelijk.
Extra pauzes: wel of niet?
Veel leerkrachten twijfelen hierover.
Extra pauzes kunnen helpen wanneer:
leerlingen erg onrustig zijn;
de concentratie wegvalt;
de temperatuur hoog oploopt.
Let wel op:
Sommige groepen komen juist erg druk terug van een extra pauze. Vraag jezelf daarom af: Heeft mijn groep nu vooral behoefte aan bewegen of juist aan rust?
Wat doe je met regels en afspraken?
Warme dagen zijn geen vrije dagen. Juist nu hebben leerlingen behoefte aan duidelijkheid. Kies daarom vooraf:
Welke regels blijven altijd gelden?
Waar ben ik vandaag iets flexibeler in?
Vergeet jezelf niet
Veel leerkrachten zorgen uitstekend voor hun leerlingen, maar vergeten zichzelf. Praktische tips:
drink voldoende water;
draag luchtige kleding;
plan zelf ook korte rustmomenten;
vraag hulp wanneer nodig;
accepteer dat niet alles vandaag perfect hoeft.
Tot slot
Warme dagen vragen soms om andere keuzes dan je gewend bent. Er bestaat geen perfecte aanpak die voor iedere groep werkt.
Kijk vooral naar jouw leerlingen, jouw lokaal en jouw groep. Wat hebben zij vandaag nodig om prettig te kunnen leren én samen een fijne dag te hebben?
Download
Naast de tips, adviezen en overdenkingen deel ik ook nog een gratis download met je.
Het is een werkblad dat je in alle groepen kunt gebruiken. Leerlingen zoeken en tellen verschillende zomerse afbeeldingen. Ideaal als dagstarter, tussendoortje of rustige opdracht tijdens een warme middag.
In de gratis catalogus is voor bijna elk product uit de webshop minimaal één voorbeelddocument opgenomen, zodat je een goed beeld krijgt van wat je kunt verwachten. Dit helpt je om een keuze te maken en precies te weten wat je bestelt.
Gespreksstarters voor in de klas: elkaar beter leren kennen op een leuke manier
Een nieuwe groep, een doorschuifmiddag, de Gouden Weken of gewoon behoefte aan meer verbinding in de klas? Dan zijn deze gespreksstarters een eenvoudige en effectieve manier om leerlingen met elkaar in gesprek te laten gaan.
Met behulp van open vragen leren leerlingen zichzelf beter kennen én ontdekken ze verrassende dingen over hun klasgenoten.
Bedoeling
Deze gespreksstarters helpen leerlingen om elkaar beter te leren kennen. Ze oefenen met luisteren, vertellen, vragen stellen en reageren op elkaar.
Tegelijkertijd werk je aan belangrijke vaardigheden zoals:
sociaal-emotionele ontwikkeling;
zelfkennis;
zelfvertrouwen;
respect voor verschillen;
samenwerken;
communicatie.
Veel vragen nodigen leerlingen uit om na te denken over hun talenten, dromen, interesses, doelen en gevoelens. Daardoor ontstaan vaak mooie gesprekken die je in een gewone les niet zo snel voert.
Voorbereiding
De voorbereiding is minimaal.
Print de pagina’s en kies de werkvorm die het beste bij jouw groep past. Je kunt de vragen klassikaal gebruiken, in tweetallen laten bespreken of inzetten tijdens een kennismakingsactiviteit.
Benodigdheden
de uitgeprinte gespreksstarters;
eventueel een dobbelsteen of rad;
papier en schrijfmateriaal;
voldoende ruimte om te bewegen wanneer je kiest voor een actieve werkvorm.
Gespreksstarters voor in de klas
Het document uit de download bestaat uit twee verzamelingen vragen.
1. Gespreksstarters
Leerlingen maken zinnen af zoals:
Ik vind het leuk om…
Een talent van mij is…
Ik ben trots op…
Als ik zenuwachtig ben…
Ik zou beter willen worden in…
Iets wat veel mensen niet van mij weten is…
2. Mijn favoriete…
Daarnaast bevat het document een serie vragen rondom favorieten, zoals:
Mijn favoriete vak is…
Mijn favoriete sport is…
Mijn favoriete boek is…
Mijn favoriete hobby is…
Mijn favoriete land is…
Deze vragen zijn laagdrempelig en daardoor ideaal als eerste kennismaking.
Werkvormen
Bij het document krijg je verschillende werkvormen waarmee je de vragen steeds op een andere manier kunt inzetten. Denk bijvoorbeeld aan:
Wandel en wissel uit
Leerlingen lopen door de klas. Op jouw signaal zoeken ze een maatje en beantwoorden ze samen een vraag. Daarna lopen ze weer verder.
Binnenkring – buitenkring
Leerlingen staan tegenover elkaar in twee cirkels. Na iedere vraag schuift één kring door, zodat steeds nieuwe gesprekspartners ontstaan.
Interview je buur
Leerlingen interviewen elkaar en stellen hun partner daarna voor aan de groep.
Raad eens wie
Leerlingen schrijven antwoorden op. Jij leest deze voor en de klas probeert te raden van wie het antwoord is.
Doorschuifmiddag-special
Een mooie werkvorm voor de overgang naar een nieuwe groep. Leerlingen beantwoorden een vraag en de nieuwe leerkracht doet hetzelfde. Zo leren leerlingen en leerkracht elkaar alvast beter kennen.
Tips voor leerkrachten
Begin met luchtige vragen voordat je overstapt naar meer persoonlijke onderwerpen.
Geef zelf ook antwoord op de vragen. Dat verlaagt de drempel voor leerlingen.
Laat leerlingen soms zelf een vraag kiezen.
Gebruik de antwoorden als inspiratie voor vervolgactiviteiten.
Noteer opvallende informatie die je later kunt gebruiken tijdens gesprekken of oudercontacten.
Zet de kaarten regelmatig opnieuw in. De antwoorden van leerlingen veranderen gedurende het schooljaar.
Variaties
Wil je nog meer uit deze gespreksstarters halen? Probeer dan eens één van deze variaties:
laat leerlingen een klasgenoot zoeken met hetzelfde antwoord;
maak een bingo-opdracht van de vragen;
gebruik de vragen als dagstarter;
laat leerlingen één vraag per week beantwoorden in een reflectieschrift;
combineer de vragen met een kringgesprek;
gebruik ze tijdens de Gouden Weken;
zet ze in tijdens een kennismakingsmiddag met een nieuwe groep.
Tot slot
Soms zijn het juist de eenvoudige vragen die zorgen voor de mooiste gesprekken. Met deze gespreksstarters geef je leerlingen de kans om zichzelf te laten zien, elkaar beter te begrijpen en samen te bouwen aan een positieve groepssfeer.
In de gratis catalogus is voor bijna elk product uit de webshop minimaal één voorbeelddocument opgenomen, zodat je een goed beeld krijgt van wat je kunt verwachten. Dit helpt je om een keuze te maken en precies te weten wat je bestelt.
Het WK Voetbal 2026 is begonnen! Veel kinderen volgen de wedstrijden, sparen voetbalplaatjes of praten op het schoolplein over hun favoriete land en spelers.
Wil je inspelen op deze voetbalgekte met een korte, leerzame activiteit? Dan is dit werkblad een leuke keuze. Leerlingen gaan op zoek naar identieke afbeeldingen en ontdekken welk plaatje geen tweetal heeft. Een eenvoudige opdracht die verrassend veel denkvaardigheden aanspreekt.
Bedoeling
Op het werkblad staan allerlei afbeeldingen die met voetbal te maken hebben. Denk aan voetballen, bekers, schoenen, handschoenen, fluitjes en andere voetbalattributen.
De opdracht is simpel:
zoek twee precies gelijke afbeeldingen;
maak alle tweetallen;
ontdek welke afbeelding overblijft.
Juist doordat leerlingen steeds moeten vergelijken, kijken en controleren, blijven ze actief betrokken bij de opdracht.
Voorbereiding
Deze activiteit vraagt nauwelijks voorbereiding. Print het werkblad voor iedere leerling en kies of je de leerlingen:
de tweetallen laat omcirkelen;
dezelfde tweetallen een kleur laat geven;
een streep tussen de afbeeldingen laat trekken;
samen laat overleggen welke afbeelding overblijft.
Benodigdheden
het werkblad Zoek en vind alle tweetallen – WK Voetbal 2026;
potlood of kleurpotloden;
eventueel een timer voor een extra uitdaging.
Zoek en vind alle tweetallen – thema Voetbal
Leerlingen bekijken alle afbeeldingen zorgvuldig. Ze zoeken steeds twee plaatjes die exact hetzelfde zijn. Dat lijkt eenvoudig, maar veel afbeeldingen lijken sterk op elkaar. Daardoor moeten leerlingen goed kijken naar details. Wanneer alle tweetallen gevonden zijn, blijft er één afbeelding over. Dat is de afbeelding die alleen overblijft.
Je kunt leerlingen individueel laten werken, maar ook samenwerken in tweetallen of kleine groepjes.
Wat leren leerlingen hiervan?
Hoewel deze opdracht speels oogt, oefenen leerlingen verschillende belangrijke vaardigheden:
Visuele discriminatie
Leerlingen leren verschillen en overeenkomsten herkennen tussen afbeeldingen die veel op elkaar lijken.
Werkgeheugen
Tijdens het zoeken moeten leerlingen onthouden welke afbeeldingen zij al bekeken hebben en welke nog niet.
Volgehouden aandacht
De opdracht vraagt concentratie. Leerlingen moeten nauwkeurig blijven kijken om geen tweetal over het hoofd te zien.
Probleemoplossend denken
Soms denken leerlingen dat ze klaar zijn, maar blijkt er toch nog een afbeelding zonder partner te zijn. Dan moeten ze opnieuw controleren en hun aanpak aanpassen.
In de gratis catalogus is voor bijna elk product uit de webshop minimaal één voorbeelddocument opgenomen, zodat je een goed beeld krijgt van wat je kunt verwachten. Dit helpt je om een keuze te maken en precies te weten wat je bestelt.
Blog 1000: het verhaal van (de website van) Juffrouw Femke
Vandaag is het feest! 🎉
Juffrouw Femke (als bedrijf) bestaat vandaag precies vijf jaar én … dit is blogartikel 1000! Hoe bijzonder is dat? Een perfecte gelegenheid om het verhaal achter mijn website en bedrijf met jullie te delen.
Kleine Fempie
Als klein meisje wist ik het al helemaal zeker: ik wilde (net als mijn beide ouders) leerkracht worden. Ik zette mijn knuffels als leerlingen in rijen of groepjes en gaf ze dictees, las spannende verhalen voor en speelde schooltje alsof het mijn werk al was.
Mijn eigen manier
Later werd die droom werkelijkheid. Ik werd leerkracht en genoot er elk schooljaar van om van mijn klas een positieve groep te maken en mijn leerlingen veel te leren. Maar eerlijk is eerlijk: ik deed alles graag op mijn eigen manier. Daar kreeg ik van mijn directeuren gelukkig heel veel ruimte voor.
De methodelessen waren voor mij het startpunt, maar ik gaf er altijd mijn eigen draai aan, zodat de les paste bij mijn groep en bij mij als leerkracht. Met zelfbedachte materialen en werkvormen zorgde ik ervoor dat de les- en leerdoelen centraal stonden en dat mijn leerlingen gemotiveerd en geactiveerd werden. En ik keek wat goed werkte en wat effectief was: die dingen deed ik vaker. En als iets niet werkte? Dan stopte ik daarmee of probeerde ik dat weken of maanden later nog eens.
De website van Juffrouw Femke
In 2017 besloot ik mijn zelfbedachte materialen en werkvormen te delen via een website. Gewoon, omdat ik dacht dat anderen er ook wat aan konden hebben. Wat begon als een klein initiatief, groeide uit tot iets groots. Steeds meer leerkrachten bezochten mijn website en stuurden me enthousiaste reacties. Ik werd zelfs door Esther van Onderwijswereld uitgenodigd om blogs te schrijven voor op haar website. (Later werden we compagnons en brachten we de Wijzer in groepsvorming en de Wijzer in werkvormen uit én begonnen we de website Voor de leerkracht).
.
Een webshop met een missie
Op een gegeven moment kreeg ik regelmatig berichten van collega-leerkrachten. “Waarom deel je dit allemaal gratis?” vroegen ze. “Ik zou hier best voor willen betalen.” Dat zette me aan het denken. Zal ik een webshop starten?
In 2020 was het zover: ik begon een webshop met kant-en-klare materialen voor leerkrachten. Mijn missie met deze materialen was (en is nog steeds!) duidelijk: leerlingen activeren en motiveren en leerkrachten ondersteunen en heel veel tijd besparen.
Een eigen logo
In 2019 kreeg ik een fantastische stagiair, die ook grafisch ontwerper is: Meester Tom. Hij ontwierp een logo voor mij, zodat mijn website en materialen een professionelere uitstraling kregen. Hij maakte er ook eentje voor zichzelf én voor juf Richelle. Zo konden ook zij hun eigen materialen en ideeën delen via mijn website.
Het fantastische team van Juffrouw Femke
In 2020 ging ik via Instagram en Facebook op zoek naar meer leerkrachten die het leuk vonden om op deze manier (met een eigen logo, gemaakt door Tom) hun ideeën en materialen op mijn website te delen. En zo ontstond er een teampje. Dat teampje is inmiddels uitgegroeid tot een fantastisch team van meer dan 40 leerkrachten! Sommige teamleden ontmoet ik alleen online en met anderen heb ik ook offline contact, of zelfs een vriendschap opgebouwd.
Met elkaar hebben we nu dus in totaal 1000 blogs met ideeën en gratis downloads gedeeld. Een mijlpaal waar ik enorm trots op ben. Zó ontzettend bijzonder vind ik dat!
.
Meer
Naast alle blogs en gratis materialen is ook de webshop flink uitgebreid. Denk aan oefenboekjes werkwoordspelling en taal, invallerspakketten, kant-en-klare projectboekjes, dagelijkse dictees en nog veel meer! Daarnaast ben ik de Juffrouw Femke Academy gestart: een online omgeving waarin leerkrachten zichzelf kunnen ontwikkelen en zich kunnen professionaliseren met behulp van do-it-yourself online programma’s.
En nu?
Inmiddels sta ik niet meer voor de klas. In juli 2023 nam ik ontslag. Nu ben ik coach van leerkrachten en daarnaast richt ik me volledig op de website, de teamleden, de academy, de nieuwsbrief, de socials en het bedrijf van Juffrouw Femke.
Bedankt!
Dit alles was nooit gelukt zonder alle fantastische teamleden, die elke keer weer prachtige materialen maken en naar mij toe mailen, zodat ik ze op de website mag zetten. Via deze weg wil ik ze dan ook allemaal ontzettend bedanken!
En natuurlijk was dit alles niet gelukt zonder het vertrouwen en de enthousiaste reacties van de duizenden leerkrachten (en remedial teachers, klassenassistenten, logopedisten, stagiairs, ICT-coördinatoren en meer) die mijn materialen gebruiken. Jullie enthousiasme en positieve reacties geven me iedere dag opnieuw de energie om verder te gaan.
Op naar de volgende vijf jaar vol ideeën, inspiratie, toffe samenwerkingen en leuke ontmoetingen!
P.S. Ik ben ontzettend trots op wat ik samen met mijn teamleden heb opgebouwd, maar ik blijf graag leren. Heb jij tips of feedback om Juffrouw Femke nog beter te maken? Laat het me weten!
P.P.S. Mocht je ook teamlid willen worden, stuur me dan een mailtje op femke@juffrouwfemke.com! 😊
Ik mocht het toffe boek ‘Slim leren’ ontvangen. Het is geschreven door Bradley Busch en Edward Watson en uitgegeven door Bazalt. In deze review lees je meer over het boek en waarom ik het iedereen aanraad.
Slim leren
Er zijn bepaalde gewoontes die helpen om ergens goed in te worden. En die gewoontes kan iedereen zichzelf aanleren! Over die gewoontes gaat het boek ‘Slim leren’.
Het boek staat vol tips en concrete strategieën waarvan is bewezen dat ze je helpen om dingen beter en met meer energie aan te pakken. Zo kun je met veel minder stress je doelen bereiken.
Infographics
Alle tips, strategieën en stappenplannen zijn vormgegeven in infographics en andere visuals. Met alleen de afbeeldingen krijg je al veel inzichten. Als je dieper wil graven en meer informatie over het onderwerp wil lezen, vind je na de meeste afbeeldingen extra uitleg.
Er worden veel onderwerpen behandeld in het boek. Hoofdstuk 1 gaat over het stellen van doelen. In hoofdstuk 2 krijg je onder andere informatie en inzichten over je mindset, zelfbeheersing, uitstelgedrag en FOMO (Fear of Missing Out). Andere hoofdstukken gaan over faalangst, slapen en voor jezelf zorgen.
Het boek eindigt met een hoofdstuk met lessen van beroemde sporters en een hoofdstuk over mooie verhalen en wetenschappelijk bewijs op het gebied van de growth mindset.
Lezen
Elk onderwerp uit het boek staat op zichzelf en daardoor kun je het boek op verschillende manieren lezen:
Gewoon van voor naar achteren;
of van achter naar voor;
kies een onderwerp dat je aanspreekt;
kies zomaar een pagina;
en nog veel meer!
.
Mijn mening over Slim leren
WAARSCHUWING!! Als je dit boek openslaat, leg je het niet meer weg! De kleurrijke infographics zijn superaantrekkelijk om te bekijken en te lezen.
Elke afbeelding bevat uitkomsten uit onderzoeken op het gebied van psychologie en neurowetenschappen en tegelijkertijd wordt deze informatie op een heel toegankelijke manier uitgelegd. Je krijgt meteen bepaalde inzichten, waar je direct iets mee kunt doen.
Manieren om …
De meeste infographics beginnen met ‘manieren om…’. Zo vind je onder andere afbeeldingen met manieren om:
betere doelen te stellen;
een growth mindset te ontwikkelen;
jezelf toe te spreken;
je leertijd zo goed mogelijk te gebruiken;
NIET in paniek te raken tijdens een examen;
met perfectionisme om te gaan.
Tijdens het lezen denk ik steeds: ‘Had ik dit maar eerder geweten’. Hoe tof is het, als ik dit als tiener of twintiger wist?!
In de klas
Ik zie tijdens het lezen meteen mogelijkheden voor in de klas:
je kunt de onderwerpen gebruiken als lesmateriaal;
plan een klassengesprek aan de hand van een infographics;
verdeel verschillende infographics over de tafelgroepjes en laat de leerlingen hierover in gesprek gaan;
koppel een van de thema’s aan de leerstof van die periode en ga er samen mee aan de slag;
behandel een aantal infographics en vraag je leerlingen welke het beste bij hun behoeften past;
laat de leerlingen een aantal weken aan de slag gaan met een van de onderwerpen en laat ze daarover een logboekje bijhouden;
stimuleer het kritisch denken door een van de infographics onder de loep te nemen en te kijken of de informatie wel klopt;
laat de leerlingen zelf een persoonlijke infographic maken die kan helpen met ergens beter in worden.
Ik heb het boek uit! En nu?
Ideeën genoeg dus om met dit boek aan de slag te gaan! En dat is mijn advies aan leerkrachten, docenten, ouders en iedereen die zichzelf op de een of andere manier wil verbeteren: Pak dit boek, blader er doorheen en kijk wat je aanspreekt, wat bij je past en wat goed voelt. Heb je het boek uit? Blader dan naar de infographic op bladzijde 133 en lees daar verder. 😊
This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy
Privacy Overview
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
KANT-EN-KLAAR LESMATERIAAL 📝 VOOR EN DOOR LEERKRACHTEN 📬 DIRECT DOWNLOADBAAR
