Creatief schrijven: 54 kaartjes met stelopdrachten

Juf Angéla

Door Juf Angéla

Hoe komt het dat kinderen een spellingdictee soms beter maken, dan wanneer we ze een stelopdrachten laten schrijven? Het antwoord klinkt logisch: weinig tot geen zelfcorrectie.

Corrigeren

Kinderen weten vaak niet hoe ze iets moeten corrigeren. Waar let je dan op? En, hoe ziet dat er dan uit? Misschien wel herkenbaar in je eigen klas “Controleer je toets/opdracht’. Je ziet kinderen vervolgens kijken of ze alles hebben ingevuld. Weinig zie je kinderen kritisch opnieuw kijken naar een opdracht. Zo zien ze geregeld min- of plussommen over het hoofd, omdat ze niet kijken naar de vraagstelling maar of de opdracht is ingevuld.

Succescriteria

Het zou al een stuk nuttiger zijn om samen met de kinderen een succescriteria op te stellen, zodat de kinderen systematisch de stelopdracht kunnen nakijken op (spel)fouten. Belangrijk is wel dat het voor elke leerling verschillend is, omdat de spellingproblemen van de leerlingen sterk verschillen. Het opstellen van een succescriteria kan hier goed bij helpen. ‘Let op hoofdletters’ is voor veel kinderen te abstract. ‘Schrijf hoofdletters aan het begin van de zin, bij namen, plaatsen en feestdagen’ is al concreter. Je zult zien dat kinderen kritischer naar hun eigen werk gaan kijken.

Samen

De succescriteria die je samen met de kinderen opstelt, hangt af van je lesdoel. Zo kan je de focus leggen op wat jij die les het belangrijkst vindt. Het kan ook dat je verwacht van de kinderen dat ze het complete plaatje neerzetten. Wat je ook kiest, maak de succescriteria samen met de kinderen voor betrokkenheid en eigenaarschap.

54 kaartjes met stelopdrachten

Gebruik deze kaartjes met stelopdrachten om de kinderen op weg te helpen tijdens het schrijven. Stel samen een succescriteria op en geef ze als leerkracht de ruimte hun verhaal zelf te corrigeren.

kaartjes stelopdrachten

 

Bron

 

Evaluatiekaartjes

Juf Angéla

Al eerder maakte juf Angéla een document  met maar liefst 68 kant-en-klare Exit Ticket-formats. Deze kun je inzetten na een les, gesprek of aan het einde van de dag. Zo kun je als leerkracht controleren of doelen van de les zijn behaald of hoe het leerproces is verlopen.
Negen redenen waarom je Exit Tickets zou gebruiken in de groep, vind je hier. 🙂

Evaluatiekaartjes

Nu heeft juf Angéla prachtige en functionele evaluatiekaartjes gemaakt. De kaartjes zijn gebaseerd op de evaluatiekaart van Expertis. De vragen zijn gericht op het proces en de werkhouding van leerlingen. Bovendien sluiten ze goed aan bij EDI-lessen.
De vragen zijn uitgewerkt tot praktisch inzetbare Exit Tickets.
Zo wordt het terugblikken op en het afronden van de les nog gemakkelijker!

Download

Download hier het document met de evaluatiekaartjes.
Het document bestaat uit 30 vragen, verdeeld over de volgende onderwerpen:

  • Wat heb je geleerd?
  • Hoe is er gewerkt in deze les?
  • Wat vind je nu nog lastig?
  • Wat wil je nog meer vertellen?
  • Tips voor de juf of meester
  • Hoe was de samenwerking?
  • Dagafsluiting

evaluatiekaartjes

Ook interessant

Formatief evalueren vindt continu plaats en is gericht op verbetering. Het draait om het ondersteunen van de vooruitgang: hoe kan deze leerling een volgende stap zetten in zijn leerproces? Formatief evalueren heeft een groot positief effect op de leerresultaten. Toch focussen scholen vooral op summatieve evaluatie. Dit boekje laat zien hoe men daarin een beter evenwicht vindt.

Zelfstandig werken met een stappenplan en stoplicht

Juf Angéla

Tijdens een instructieles heb je veel interactie met je groep. Bij zelfstandig werken is het uitgangspunt juist dat je leerlingen zo onafhankelijk mogelijk werken van de leerkracht. Juf Angéla maakte voor lessen zelfstandig werken een stappenplan en een stoplicht.

Zelfstandig werken

Na jouw uitleg gaan je leerlingen zelfstandig aan het werk. Zelfstandig betekent niet per se individueel. Het kan ook in tweetallen of in een groepje. Bij zelfstandig werken de  leerlingen een langere tijd zonder de hulp van de leerkracht.  Als een leerling een vraag heeft, kan hij hulp vragen aan een medeleerling. Hij/zijn kan de opdracht ook even overslaan, totdat de leerkracht weer beschikbaar is.

Zelfstandig werken is een vaardigheid die leerlingen moeten ontwikkelen. Die moet aangeleerd worden.

Waarom zelfstandig werken?

Leerlingen leren en ontwikkelen tijdens het zelfstandig werken onder andere:

  • Ze kunnen omgaan met uitgestelde aandacht.
  • Ze voeren een taak uit zonder directe hulp van de leerkracht.
  • Ze denken na over hun gedrag, hun werk en hun werkhouding.
  • Ze leren plannen.
  • Ze vragen en bieden hun klasgenoten hulp.
  • Ze houden rekening met hun klasgenoten.

Stappenplan

Wie kent ze niet: de beertjes van Meichenbaum? Vooral handig tijdens het zelfstandig werken als leerlingen niet goed weten wat ze moeten doen. Juf Angéla maakte een uitgebreide en aangepaste versie, waarin het stoplicht verwerkt is. Hiermee hebben de leerlingen een stappenplan zelfstandig werken en zijn de afspraken omtrent uitgestelde aandacht helder in beeld. Het stappenplan helpt de leerling zijn/haar handelingen bewust te sturen.

stappenplan zelfstandig werken

Stoplicht

Het stoplicht bestaat uit drie kleuren en dus drie mogelijkheden.

ROOD: Ik werk stil en alleen

Ik mag niemand storen of helpen. De leerkracht is niet beschikbaar.

GEEL/ORANJE: Ik werk rustig en stel vragen binnen mijn groepje

Ik gebruik mijn fluisterstem als ik een hulpvraag heb of iemand help. De leerkracht is niet beschikbaar.

GROEN: Ik werk rustig en stel vragen binnen mijn groepje of de leerkracht

Ik gebruik mijn fluisterstem als ik een hulpvraag heb of iemand help. De leerkracht is beschikbaar.

stoplicht afbeelding

Hoe in te zetten in de klas?

Hang het stoplicht duidelijk zichtbaar in de klas en bespreek voordat de leerlingen zelfstandig gaan werken welke kleur het stoplicht krijgt. Vergeet ook vooral de time timer niet, zodat de leerlingen precies weten hoelang ze zelfstandig gaan werken. Dit zorgt voor rust en duidelijkheid.

Geef leerlingen die moeite hebben met de executieve functie metacognitie zelfmonitoring (en klein beetje organisatie en planning) (zie blog executieve functies) een eigen ‘stappenplan zelfstandig werken en afspraken stoplicht’ kaartje, die ze zelf – of als de leerkracht dit aangeeft – kunnen inzetten als ze dat nodig hebben. Niet elk kind zal dit namelijk nodig hebben.

Geef als leerkracht duidelijk aan wanneer het stoplicht naar een andere kleur gaat. Zo weten de leerlingen wanneer ze bij de leerkracht, maatje of groepje terecht kunnen met hun vraag en voorkom je onrust in de klas.

Download hier het stoplicht.

Download hier het stappenplan.

Werken met SMART doelen in een portfolio

Juf Angéla

Wil je meer doelbewust bezig zijn in de klas en jouw leerlingen meer betrekken bij hun eigen ontwikkeling? Om jullie daarbij te helpen heeft Angéla een prachtig SMART doelen portfolio gemaakt. Zó te gebruiken in je klas!

Het portfolio

Het document is een portfolio waarmee jouw leerlingen stapsgewijs (volgens de SMART principes) hun eigen (leer)doelen kunnen opstellen. Het bevat onder andere een stappenplan voor de leerling, een evaluatie in de vorm van een inspanningsmeter en wekelijkse en dagelijkse reflectiekaarten.

smart doelen portfolio

Waarom werken met doelen?

  • Doelen werken motiverend.
  • Doelen leren je nieuwe dingen.
  • Doelen helpen je vooruit.
  • Doelen helpen je aandacht te richten (focus).
  • Doelen geven je rust.
  • Doelen halen geeft je een goed gevoel (voldoening).

Elk doel is goed.

Leerlingen kunnen persoonlijke doelen, prestatiedoelen of gedragsdoelen hebben.

Doel behaald

Heeft de leerling zijn/haar doel behaald? Top! Geef de leerling positieve feedback. Vragen die je aan deze leerlingen kunt stellen zijn:

  •  Wat heb je daar voor gedaan?
  • Wat is je volgende doel?
  • En hoe zorg je ervoor dat je dit doel behoudt?
  • Heb je het doel behaald zonder inspanning? Dan was het te makkelijk en ben je waarschijnlijk niet aan het leren of is het al iets wat je kunt. Wat kun je veranderen, zodat het wat uitdagender wordt en het wel een passend doel is?

Doel niet behaald

Heeft de leerling zijn/haar doel behaald? Op zich geen probleem. Dat kan gebeuren, zolang de leerling maar weet waarom het niet is behaald en hoe hij/zij het de volgende keer beter kan/gaat doen. Als iets niet lukt, heb je niet gefaald, maar iets geleerd!

Het inzetten van deze portfolio’s

Afhankelijk van wat je groep gewend is, kun je zelf bepalen hoe vaak je dit inzet: wekelijks, maandelijks, van vakantie tot vakantie of halfjaarlijks. Angéla heeft wekelijkse reflectiekaarten gemaakt, maar ook dagelijkse. Bewaar ze in een (persoonlijke) snelhechter, multomap, plak ze in een laatje of lamineer ze.

Download hier het SMART doelen portfolio.

smart doelen portfolio

Tweetallen maken met deze kaartjes

Juf Angéla

Om tweetallen te maken heeft Juf Angéla deze leuke ‘match-up-kaartjes’ gemaakt.

Hoe gebruik je de kaartjes?

  • Print de kaartjes uit. Als je ze lamineert, kun je ze langer gebruiken.
  • Snijd de kaartjes over de stippellijnen.
  • Geef alle leerlingen een kaartje.
  • Kinderen zoeken de klasgenoot die de andere helft van hun plaatje heeft.

Download hier de 32 ‘match-up-kaartjes’.

kaartjes

Werken in tweetallen

In mijn groep laat ik leerlingen veel samenwerken in tweetallen. Waarom? Onder andere om deze doelen te bereiken:

  • Kinderen leren om naar elkaar te luisteren en elkaar uit te laten praten.
  • Kinderen leren de inbreng van iedere leerling te accepteren.
  • Kinderen leren om de beurt te praten.
  • Kinderen leren om materiaal met elkaar te delen.
  • Kinderen leren elkaar beter kennen.
  • Kinderen leren elkaar beter te respecteren.

Met iedereen samenwerken

Al jaren houd ik voor mezelf een matrix bij, waarin ik aangeef wie met wie heeft samengewerkt. Op die manier controleer ik of elke leerling minimaal één keer met álle klasgenoten heeft samengewerkt. Dat is namelijk mijn doel, elk schooljaar.

Zij heeft zo’n zelfde matrix gemaakt en in de klas gehangen. Haar leerlingen houden zélf bij met wie ze samenwerken. Ze vullen de matrix steeds zelf in.

De matrix van vind je hier.

Groepjes maken

In mijn groep werken we niet alleen veel in tweetallen. We werken ook veel in (tafel)groepjes. Eerder schreef ik een artikel over manieren om groepjes te maken. In dit artikel vind je er maar liefst zeven. 

 

 

Flipbook: kennismaken met je leerlingen

Juf Angéla

In het begin van het schooljaar is het belangrijk dat jij je leerlingen leert kennen. Juf Angéla ontwierp drie flipbooks: boekjes met verschillende tabbladen.  Hierin kunnen de leerlingen informatie over zichzelf opschrijven. En het daarna mooi versieren natuurlijk. 🙂

flipbooks Angéla

Stappenplan voor de leerling

  1. Kies een voorblad.
  2. Knip alle blaadjes los van elkaar.
  3. Let op: knip bij het voorblad met het figuur dat uitsteekt mee.
  4. Leg de blaadjes eerst op volgorde voordat je gaat lijmen.
  5. Liggen ze goed? Dan kan je nu gaan lijmen!
  6. Begin bij het laatste blad.
  7. Smeer alleen lijm op de aangegeven plek (‘lijm hier’).
  8. Zorg ervoor dat het blad binnen de lijntjes valt.
  9. Herhaal de stappen bij de overige blaadjes

Flipbook in de klas

Je kunt de flipbooks laten inleveren. Zo kom jij als leerkracht meer te weten over je leerlingen. Je kunt de flipbooks ook uit laten wisselen. In twee- of drietallen leren de kinderen elkaar dan beter kennen. Bovendien kunnen ze op zoek gaan naar overeenkomsten. Ook leuk: laat de leerlingen elkaar interviewen naar aanleiding van de flipbooks.

Downloaden

Download hier de verschillende flipbooks

Flipbook 1 – ananas

Flipbook 2 – regenboog

Flipbook 3 – lama